Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Thiếu cân là gì?

Thiếu cân là tình trạng trọng lượng cơ thể thấp hơn so với mức được xem là khỏe mạnh so với chiều cao, giới tính và độ tuổi. Tình trạng này thường được đánh giá qua chỉ số khối cơ thể (BMI – Body Mass Index).

• Công thức BMI:

• Tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

  • Thiếu cân: BMI < 18,5

  • Bình thường: 18,5 – 24,9

  • Thừa cân: 25 – 29,9

  • Béo phì: ≥ 30

Ví dụ: Người cao 1m60, nặng 45kg; BMI = 17,6 (thuộc nhóm thiếu cân).

Nguyên nhân gây thiếu cân

Có nhiều yếu tố dẫn đến thiếu cân, có thể chia thành 2 nhóm chính:

1. Nguyên nhân do chế độ dinh dưỡng – lối sống

• Ăn uống không đủ năng lượng, bỏ bữa thường xuyên.

• Chế độ ăn kiêng quá mức, đặc biệt là kiêng tinh bột và chất béo.

• Vận động, tập luyện quá sức nhưng không bù đủ dinh dưỡng.

• Stress, mất ngủ kéo dài làm giảm cảm giác thèm ăn.

2. Nguyên nhân bệnh lý

• Bệnh đường tiêu hóa: viêm loét dạ dày – tá tràng, hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng, nhiễm ký sinh trùng.

• Bệnh mạn tính: lao, ung thư, suy thận, suy tim.

• Rối loạn nội tiết: cường giáp, đái tháo đường không kiểm soát.

• Rối loạn tâm thần: trầm cảm, chán ăn tâm thần.

• Di truyền – cơ địa: một số người có chuyển hóa nhanh, dù ăn nhiều vẫn khó tăng cân.

Triệu chứng thường gặp

Thiếu cân không chỉ là vấn đề thẩm mỹ, mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe. Người thiếu cân có thể gặp:

• Mệt mỏi, ít năng lượng, khó tập trung.

• Da khô, tóc dễ gãy rụng, móng tay giòn.

• Dễ bị nhiễm trùng do sức đề kháng kém.

• Rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới.

• Loãng xương, gãy xương dễ dàng.

• Chậm phát triển chiều cao và dậy thì muộn ở trẻ em, thiếu niên.

Biến chứng của thiếu cân

Thiếu cân kéo dài làm tăng nguy cơ:

• Suy dinh dưỡng.

• Thiếu máu do thiếu sắt, vitamin B12.

• Loãng xương, giảm mật độ xương.

• Vô sinh, rối loạn hormone sinh dục.

• Suy giảm miễn dịch, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.

• Tăng nguy cơ tử vong sớm (theo WHO, người có BMI < 18,5 có nguy cơ tử vong cao hơn 1,8 lần so với nhóm bình thường).

Tiêu chuẩn chẩn đoán thiếu cân

Ngoài BMI, bác sĩ còn đánh giá:

• Vòng cánh tay, tỷ lệ mỡ cơ thể: giúp xác định tình trạng dinh dưỡng.

• Xét nghiệm máu: kiểm tra thiếu máu, thiếu vi chất.

• Đánh giá bệnh nền: nội soi dạ dày, siêu âm bụng, xét nghiệm hormon tuyến giáp… nếu nghi ngờ nguyên nhân bệnh lý.

Nguyên tắc điều trị thiếu cân

Điều trị tập trung vào nguyên nhân và cải thiện dinh dưỡng – lối sống.

1. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

• Tăng năng lượng khẩu phần:

  • Bổ sung thêm 300 – 500 kcal/ngày so với nhu cầu bình thường.

  • Chia nhỏ bữa ăn: 5–6 bữa/ngày.

• Thực phẩm giàu dinh dưỡng:

  • Tinh bột: gạo, bánh mì, khoai, yến mạch.

  • Protein: thịt, cá, trứng, sữa, đậu phụ.

  • Chất béo tốt: dầu oliu, dầu mè, quả bơ, hạt.

• Thức uống bổ sung: sữa tươi, sữa tăng cân, sinh tố trái cây.

• Ăn vặt lành mạnh: trái cây khô, hạt, phô mai.

2. Tập luyện hợp lý

• Tập gym, yoga, pilates để tăng khối cơ.

• Tránh vận động quá sức gây tiêu hao năng lượng nhiều.

3. Điều trị nguyên nhân bệnh lý

• Nếu do viêm loét dạ dày: điều trị thuốc kháng tiết acid, diệt H. pylori.

• Nếu do cường giáp: kiểm soát hormon tuyến giáp.

• Nếu do trầm cảm: kết hợp tư vấn tâm lý, thuốc chống trầm cảm.

4. Hỗ trợ khác

• Ngủ đủ 7–8 giờ/ngày.

• Giảm stress, giữ tinh thần thoải mái.

• Có thể bổ sung vitamin, khoáng chất theo chỉ định bác sĩ.

Phòng ngừa thiếu cân

• Ăn uống cân đối, đủ năng lượng và dưỡng chất.

• Không bỏ bữa sáng.

• Duy trì thói quen vận động vừa phải.

• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh lý nền.

• Tránh lạm dụng ăn kiêng hoặc nhịn ăn để giảm cân quá mức.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

• Cân nặng giảm > 5% trong vòng 6 tháng mà không rõ nguyên nhân.

• Có triệu chứng kèm theo: mệt mỏi, sốt kéo dài, tiêu chảy mạn tính, đau bụng.

• Ăn uống nhiều nhưng không tăng cân.

• Trẻ em, thanh thiếu niên chậm tăng cân, chậm phát triển chiều cao.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Người gầy có cần đi khám không nếu vẫn khỏe mạnh?

Có. Ngay cả khi không có triệu chứng, thiếu cân lâu dài vẫn làm tăng nguy cơ bệnh lý mạn tính và loãng xương.

2. Ăn nhiều mà không tăng cân là do đâu?

Có thể do cơ địa chuyển hóa nhanh, hoặc bệnh lý như cường giáp, rối loạn hấp thu. Cần đi khám để xác định nguyên nhân.

3. Uống sữa tăng cân có hiệu quả không?

Có thể hỗ trợ, nhưng cần kết hợp với chế độ ăn cân đối và tập luyện. Không nên chỉ dựa vào sữa hoặc thực phẩm chức năng.

4. Có nên ăn đồ ngọt, thức ăn nhanh để tăng cân nhanh không?

Không. Thực phẩm giàu đường, dầu mỡ làm tăng mỡ xấu, hại gan và tim mạch, không giúp tăng cơ khỏe mạnh.

5. Tăng cân bao nhiêu là hợp lý?

Mục tiêu là tăng 0,5 – 1kg mỗi tháng. Tăng cân quá nhanh thường là tăng mỡ, không tốt cho sức khỏe.

Kết luận

Thiếu cân không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Việc xác định nguyên nhân, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, kết hợp vận động hợp lý và khám sức khỏe định kỳ là chìa khóa để cải thiện cân nặng bền vững.

Để đặt lịch khám và theo dõi Thiếu cân tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37