Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

1. Tổng quan về dấu ấn ung thư dạ dày CA72-4

CA72-4 (Carbohydrate Antigen 72-4) là một loại glycoprotein có trọng lượng phân tử cao, được tìm thấy trên bề mặt một số loại tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày dạng tuyến.

Trong thực hành lâm sàng, CA72-4 được sử dụng như một dấu ấn sinh học khối u (tumor marker) để hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi điều trị và phát hiện tái phát ung thư dạ dày.

Khác với các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh, CA72-4 là xét nghiệm máu đơn giản, ít xâm lấn, thường được chỉ định kết hợp với các dấu ấn khác như CEA (Carcinoembryonic Antigen) và CA19-9 để tăng giá trị chẩn đoán.

2. Vai trò của CA72-4 trong y khoa

• Hỗ trợ chẩn đoán ung thư dạ dày: Nồng độ CA72-4 tăng cao ở nhiều bệnh nhân ung thư dạ dày, đặc biệt là thể tuyến nhầy.

• Đánh giá hiệu quả điều trị: Sau phẫu thuật cắt bỏ khối u, nồng độ CA72-4 thường giảm rõ rệt. Nếu vẫn còn cao, có thể gợi ý còn sót tế bào ung thư.

• Theo dõi tái phát: CA72-4 tăng trở lại trong máu có thể là dấu hiệu sớm của tái phát hoặc di căn.

• Kết hợp với các dấu ấn khác: Khi dùng cùng CEA hoặc CA19-9, độ chính xác trong chẩn đoán và theo dõi ung thư dạ dày được cải thiện đáng kể.

3. Giá trị bình thường và bất thường

• Giá trị bình thường: CA72-4 thường < 6,9 U/mL (ngưỡng có thể thay đổi tùy phòng xét nghiệm).

• Khi tăng cao: Gợi ý khả năng ung thư dạ dày hoặc một số bệnh lý ác tính khác.

• Nguyên nhân tăng ngoài ung thư dạ dày:

  • Ung thư buồng trứng, tụy, đại trực tràng, phổi.

  • Một số trường hợp viêm loét dạ dày, bệnh gan mạn tính cũng có thể làm tăng nhẹ.

Lưu ý: CA72-4 không được dùng đơn độc để chẩn đoán xác định ung thư dạ dày, mà phải kết hợp với nội soi dạ dày – sinh thiết mô học và các xét nghiệm khác.

4. Độ nhạy và độ đặc hiệu

• Độ nhạy: Khoảng 28 – 80% trong ung thư dạ dày, cao nhất ở thể tuyến nhầy.

• Độ đặc hiệu: Khoảng 90 – 95%, tức ít khi tăng ở người khỏe mạnh.

• So sánh với các dấu ấn khác: CA72-4 có độ đặc hiệu cao hơn CEA và CA19-9 trong ung thư dạ dày.

Điều này cho thấy CA72-4 hữu ích hơn trong việc khẳng định tính chất ác tính, nhưng không nhạy bằng các phương tiện chẩn đoán khác để phát hiện sớm.

5. Chỉ định xét nghiệm CA72-4

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm CA72-4 trong các trường hợp:

• Người có triệu chứng nghi ngờ ung thư dạ dày (đầy bụng, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi cầu phân đen...).

• Người đã được chẩn đoán ung thư dạ dày để:

  • Đánh giá tiên lượng.

  • Theo dõi sau điều trị phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.

  • Phát hiện sớm tái phát và di căn.

• Kết hợp với các xét nghiệm khác trong sàng lọc nhóm nguy cơ cao (tiền sử gia đình, viêm loét dạ dày mạn tính, nhiễm H. pylori lâu dài).

6. Hạn chế của xét nghiệm CA72-4

• Không đặc hiệu tuyệt đối cho ung thư dạ dày.

• Có thể âm tính giả: nhiều bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn sớm vẫn có CA72-4 trong giới hạn bình thường.

• Cần làm nhiều lần để theo dõi xu hướng biến đổi, thay vì chỉ dựa vào một kết quả đơn lẻ.

• Không thay thế được nội soi và sinh thiết – phương pháp vàng trong tầm soát ung thư dạ dày.

7. Cách chuẩn bị và thực hiện xét nghiệm

• Chuẩn bị: Người bệnh không cần nhịn ăn, chỉ cần thông báo cho bác sĩ về thuốc đang sử dụng.

• Cách thực hiện: Lấy máu tĩnh mạch, gửi mẫu xét nghiệm.

• Thời gian có kết quả: Thường sau 1 – 2 ngày tùy cơ sở y tế.

8. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu:

• Ăn nhanh no, đầy bụng kéo dài.

• Giảm cân nhanh không rõ nguyên nhân.

• Đau âm ỉ vùng thượng vị.

• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

• Có tiền sử viêm loét dạ dày, nhiễm H. pylori hoặc gia đình có người bị ung thư dạ dày.

9. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Xét nghiệm CA72-4 có phát hiện được ung thư dạ dày sớm không?

Không. Độ nhạy của CA72-4 còn hạn chế trong giai đoạn sớm. Nội soi và sinh thiết vẫn là phương pháp quan trọng nhất.

2. Nếu CA72-4 tăng, chắc chắn tôi bị ung thư dạ dày?

Không. CA72-4 có thể tăng trong nhiều bệnh lý khác. Chỉ khi kết hợp với nội soi, sinh thiết và các xét nghiệm khác mới chẩn đoán xác định được.

3. Tôi đã điều trị ung thư dạ dày, CA72-4 có còn ý nghĩa không?

Có. Xét nghiệm này giúp theo dõi sau điều trị, phát hiện sớm tái phát hoặc di căn.

4. Tôi có thể dùng CA72-4 để tầm soát ung thư dạ dày thay cho nội soi không?

Không nên. Đây không phải là xét nghiệm sàng lọc cộng đồng. Nội soi dạ dày vẫn là phương pháp chính xác nhất để phát hiện sớm.

5. Bao lâu nên làm xét nghiệm CA72-4 một lần?

Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định. Thông thường, bệnh nhân đã điều trị ung thư có thể được kiểm tra mỗi 3–6 tháng để theo dõi.

10. Kết luận

Xét nghiệm CA72-4 là một dấu ấn khối u quan trọng, có giá trị hỗ trợ trong chẩn đoán, theo dõi và phát hiện tái phát ung thư dạ dày, đặc biệt khi phối hợp với các dấu ấn khác như CEA và CA19-9. Tuy nhiên, đây không phải là phương pháp chẩn đoán xác định và không thể thay thế nội soi – sinh thiết.

Việc hiểu rõ ý nghĩa của CA72-4 sẽ giúp người bệnh yên tâm hơn khi làm xét nghiệm, đồng thời phối hợp tốt với bác sĩ trong theo dõi và điều trị.

Để đặt lịch khám và theo dõi dấu ấn ung thư dạ dày CA 72-4 tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37