Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

1. Tổng quan

Gan nhiễm mỡ là tình trạng tích tụ chất béo bất thường trong tế bào gan. Bình thường, lượng mỡ trong gan chiếm dưới 5% trọng lượng gan. Khi vượt quá ngưỡng này, người bệnh được chẩn đoán gan nhiễm mỡ.

Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng, nhưng nếu không kiểm soát, gan nhiễm mỡ có thể dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan, ung thư gan. Đây cũng là bệnh lý ngày càng phổ biến do thói quen ăn uống nhiều dầu mỡ, rượu bia, ít vận động.

Có 2 loại chính:

• Gan nhiễm mỡ do rượu.

• Gan nhiễm mỡ không do rượu – thường liên quan đến béo phì, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

2.1. Nguyên nhân thường gặp

• Uống nhiều rượu, bia.

• Béo phì, thừa cân.

• Đái tháo đường type 2, kháng insulin.

• Rối loạn mỡ máu (tăng triglycerid, cholesterol).

• Chế độ ăn nhiều dầu mỡ, ít chất xơ.

• Dùng thuốc: corticoid, methotrexate, tamoxifen, tetracycline.

• Bệnh lý khác: viêm gan C, suy dinh dưỡng, giảm cân quá nhanh.

2.2. Yếu tố nguy cơ

• Tuổi trung niên (40–60 tuổi).

• Nam giới uống rượu nhiều.

• Lối sống ít vận động.

• Hội chứng chuyển hóa (béo bụng, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, mỡ máu cao).

3. Triệu chứng gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng rõ ràng, nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi siêu âm. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, có thể gặp:

• Mệt mỏi, uể oải.

• Ăn uống kém ngon.

• Đầy bụng, khó tiêu.

• Đau âm ỉ hạ sườn phải.

• Gan to khi thăm khám.

Khi bệnh tiến triển sang viêm gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan, có thể có: vàng da, sụt cân, bụng to (cổ trướng), xuất huyết dưới da.

4. Chẩn đoán gan nhiễm mỡ

4.1. Lâm sàng

Ít triệu chứng, chủ yếu dựa vào tiền sử bệnh (rượu bia, béo phì, đái tháo đường).

4.2. Cận lâm sàng

• Xét nghiệm máu: men gan (ALT, AST) có thể tăng nhẹ, rối loạn mỡ máu, đường huyết cao.

• Siêu âm gan: phương pháp phổ biến, thấy gan sáng, tăng âm lan tỏa.

• Đo độ đàn hồi gan (Fibroscan): đánh giá mức độ xơ hóa gan.

• CT scan hoặc MRI: xác định mức độ mỡ trong gan.

• Sinh thiết gan: tiêu chuẩn vàng, giúp phân biệt gan nhiễm mỡ đơn thuần và viêm gan nhiễm mỡ.

4.3. Tiêu chuẩn chẩn đoán gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD)

• Lượng mỡ trong gan > 5% tế bào gan.

• Uống ít rượu (nam < 30g/ngày, nữ < 20g/ngày).

• Loại trừ nguyên nhân khác (viêm gan virus, thuốc, di truyền).

5. Các giai đoạn tiến triển

Gan nhiễm mỡ thường diễn tiến qua 4 giai đoạn:

1. Gan nhiễm mỡ đơn thuần: ít nguy hiểm, có thể hồi phục.

2. Viêm gan nhiễm mỡ: gan bị viêm, tổn thương tế bào.

3. Xơ gan: hình thành mô sẹo, chức năng gan suy giảm.

4. Ung thư gan: biến chứng nguy hiểm nhất.

6. Biến chứng

• Xơ gan.

• Suy gan.

• Ung thư biểu mô tế bào gan.

• Tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đái tháo đường.

7. Điều trị gan nhiễm mỡ

7.1. Nguyên tắc chung

• Thay đổi lối sống.

• Kiểm soát bệnh nền.

• Không có thuốc đặc hiệu, điều trị tập trung vào nguyên nhân.

7.2. Thay đổi lối sống

• Giảm cân: mục tiêu giảm 7–10% cân nặng giúp cải thiện rõ rệt tình trạng gan nhiễm mỡ.

• Tăng cường vận động: ít nhất 150 phút/tuần (đi bộ nhanh, bơi, đạp xe).

• Chế độ ăn lành mạnh:

  • Hạn chế đường, tinh bột tinh chế, nước ngọt có gas.

  • Giảm mỡ động vật, thức ăn chiên xào.

  • Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

  • Bổ sung cá, dầu thực vật (omega-3).

  • Tuyệt đối tránh rượu, bia.

7.3. Điều trị thuốc (chỉ định cho một số trường hợp)

• Kiểm soát đái tháo đường: metformin, thuốc ức chế SGLT2, GLP-1 agonist.

• Hạ mỡ máu: statin, fibrat.

• Vitamin E (800 IU/ngày) cho bệnh nhân viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, không đái tháo đường.

• Một số thuốc đang nghiên cứu: pioglitazone, obeticholic acid.

7.4. Điều trị biến chứng

• Xơ gan: theo dõi sát, ghép gan khi suy gan mất bù.

• Ung thư gan: điều trị phẫu thuật, nút mạch, hóa trị, ghép gan.

8. Phòng ngừa gan nhiễm mỡ

• Duy trì cân nặng hợp lý.

• Ăn uống lành mạnh, hạn chế dầu mỡ, rượu bia.

• Tập thể dục thường xuyên

• Kiểm soát đường huyết, mỡ máu, huyết áp.

• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có nguy cơ cao.

9. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

• Đau âm ỉ hạ sườn phải kéo dài.

• Mệt mỏi, ăn kém, sụt cân.

• Vàng da, vàng mắt.

• Có bệnh nền như béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.

10. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không?

Nếu chỉ là gan nhiễm mỡ đơn thuần thì ít nguy hiểm, có thể hồi phục. Nhưng nếu tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan, ung thư gan thì rất nguy hiểm.

2. Gan nhiễm mỡ có cần uống thuốc không?

Không phải lúc nào cũng cần. Trường hợp nhẹ chỉ cần thay đổi lối sống. Thuốc chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ.

3. Gan nhiễm mỡ có thể khỏi hoàn toàn không?

Có. Nếu phát hiện sớm, giảm cân, ăn uống lành mạnh và kiêng rượu bia, gan có thể trở về bình thường.

4. Người gầy có bị gan nhiễm mỡ không?

Có. Gan nhiễm mỡ không chỉ xảy ra ở người béo phì. Người gầy nhưng có chế độ ăn không hợp lý, uống rượu, rối loạn chuyển hóa vẫn có nguy cơ.

5. Có nên uống thảo dược, thực phẩm chức năng để chữa gan nhiễm mỡ không?

Chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng. Người bệnh chỉ nên dùng khi được bác sĩ chỉ định, tránh tự ý sử dụng gây hại cho gan.

11. Kết luận

Gan nhiễm mỡ là bệnh lý phổ biến, thường tiến triển âm thầm. Nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống hợp lý, bệnh hoàn toàn có thể cải thiện và ngăn ngừa biến chứng. Việc kiểm soát cân nặng, ăn uống khoa học, hạn chế rượu bia và tập luyện thường xuyên chính là chìa khóa để bảo vệ lá gan khỏe mạnh.

Để đặt lịch khám và theo dõi tình trạng Gan nhiễm mỡ tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37