TIN TỨC

Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

TĂNG MEN GAN: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ HƯỚNG ĐIỀU TRỊ

Tin tức

Jan 05, 2026

Tăng men gan là gì?

Men gan là các enzym có trong tế bào gan, thường gặp nhất là ALT (Alanine aminotransferase) và AST (Aspartate aminotransferase). Khi tế bào gan bị tổn thương, các enzym này sẽ giải phóng vào máu, dẫn đến tình trạng tăng men gan.

Tăng men gan không phải là bệnh, mà là dấu hiệu cảnh báo nhiều tình trạng liên quan đến bệnh lý về gan hoặc ngoài gan, từ lành tính đến nghiêm trọng.

Chức năng và vai trò của men gan

ALT (GPT): đặc hiệu hơn cho gan, tăng cao khi tế bào gan bị hủy hoại.
AST (GOT): có ở gan, tim, cơ, thận. Do đó, AST tăng có thể liên quan cả bệnh lý ngoài gan.
GGT (Gamma-glutamyl transferase): tăng trong bệnh gan mật, uống rượu, dùng thuốc.
ALP (Phosphatase kiềm): tăng trong tắc mật, bệnh xương.

Giá trị tham khảo thường gặp

ALT: < 40 U/L
AST: < 40 U/L
GGT: nam < 55 U/L, nữ < 38 U/L
ALP: 44 – 147 U/L

(Lưu ý: Giá trị có thể khác nhau tùy phòng xét nghiệm.)

Nguyên nhân gây tăng men gan

Tăng men gan có thể thoáng qua hoặc kéo dài, do nhiều nguyên nhân:

1. Nguyên nhân thường gặp

Viêm gan do virus (A, B, C, D, E).
Gan nhiễm mỡ (do rượu hoặc không do rượu).
Sử dụng rượu bia thường xuyên.
Thuốc và thảo dược: Paracetamol, thuốc kháng lao, kháng sinh, thuốc giảm cholesterol (statin), một số thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.
Béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.

2. Nguyên nhân ít gặp hơn

Bệnh tự miễn: viêm gan tự miễn.
Tắc mật do sỏi hoặc u đường mật.
Bệnh Wilson (rối loạn chuyển hóa đồng).
Bệnh huyết học (tan máu, bệnh cơ).
Ung thư gan hoặc di căn gan.

Triệu chứng khi men gan tăng

Đa số trường hợp không có triệu chứng, phát hiện tình cờ qua xét nghiệm sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể gặp:

Mệt mỏi, chán ăn.
Vàng da, vàng mắt.
Buồn nôn, đau hạ sườn phải.
Ngứa da, nước tiểu sẫm màu.
Cổ trướng, phù (trong bệnh gan mạn giai đoạn muộn).

Tiêu chuẩn chẩn đoán tăng men gan

Bác sĩ dựa vào xét nghiệm máu và lâm sàng:

ALT, AST tăng > 40 U/L từ đó xác định tình trạng tăng men gan.
Mức độ tăng:
- Nhẹ: dưới 2 – 3 lần giới hạn trên bình thường.
- Vừa: 3 – 5 lần.
- Nặng: > 5 lần.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định thêm cách dịch vụ khác như:

Siêu âm gan mật.
Xét nghiệm viêm gan virus (HBsAg, Anti-HCV…).
Định lượng mỡ máu, đường huyết.
Một số xét nghiệm chuyên sâu (tự miễn, đồng, sắt).

Biến chứng nếu không điều trị

Nếu bỏ qua, men gan tăng kéo dài có thể dẫn đến:

Xơ gan.
Ung thư gan.
Suy gan.
Bệnh lý tim mạch và hội chứng chuyển hóa (nếu nguyên nhân do gan nhiễm mỡ).

Nguyên tắc điều trị tăng men gan

Điều trị tùy thuộc nguyên nhân gây tăng men gan, bao gồm:

Điều trị nguyên nhân

Viêm gan virus: thuốc kháng virus (nếu có chỉ định).
Gan nhiễm mỡ: giảm cân, tập thể dục, kiểm soát đường huyết, mỡ máu.
Do rượu: ngưng hoàn toàn rượu bia.
Do thuốc: ngừng hoặc thay thuốc khác.

Hỗ trợ chức năng gan

Dùng thuốc bổ gan, thuốc chống oxy hóa theo chỉ định bác sĩ.
Tránh lạm dụng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.

Thay đổi lối sống

Ăn uống lành mạnh, nhiều rau xanh, hạn chế chất béo bão hòa, đường tinh luyện.
Uống đủ nước, ngủ đủ giấc.
Tập luyện thể dục ít nhất 150 phút/tuần.

Phòng ngừa tăng men gan

Tiêm vắc-xin phòng ngừa viêm gan B.
Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá.
Duy trì cân nặng hợp lý.
**Khám sức khỏe định kỳ** 6 – 12 tháng.
Không tự ý dùng thuốc hoặc thảo dược chưa được kiểm chứng.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Men gan tăng > 2 lần so với bình thường, kéo dài > 2 tuần.
Có triệu chứng: vàng da, mệt mỏi, đau bụng, ngứa da.
Có bệnh nền: tiểu đường, béo phì, viêm gan B hoặc C.
Dùng thuốc có nguy cơ độc cho gan.

Tăng men gan là dấu hiệu cảnh báo gan đang bị tổn thương. Việc xác định nguyên nhân là yếu tố then chốt để điều trị hiệu quả. Khám sức khỏe định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và tránh rượu bia là biện pháp quan trọng để bảo vệ gan.