Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, không ít người nhận được kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ vitamin D trong máu thấp. Dù thường bị xem nhẹ, tình trạng thiếu vitamin D kéo dài có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe hệ xương, cơ, hệ miễn dịch, và thậm chí có liên quan đến rối loạn tâm trạng.

Vitamin D đóng vai trò thiết yếu trong nhiều hoạt động sinh lý của cơ thể, nhưng thực tế, tình trạng thiếu hụt loại vitamin này đang ngày càng phổ biến, ngay cả ở những người có chế độ ăn uống đầy đủ.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vai trò của vitamin D, lý do tại sao chúng ta dễ bị thiếu, cũng như những cách an toàn và hiệu quả để cải thiện nồng độ vitamin D trong máu.

1. Vitamin D là gì?

Vitamin D là một loại vitamin tan trong chất béo, đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể hấp thu canxi và phốt pho, từ đó xây dựng và duy trì hệ xương chắc khỏe. Ngoài ra, vitamin D còn giúp:

• Tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm trùng.

• Hỗ trợ chức năng cơ bắp, tim mạch.

• Ảnh hưởng tích cực đến tâm trạng, giảm nguy cơ trầm cảm.

• Có thể liên quan đến khả năng phòng ngừa tiểu đường, ung thư và bệnh tự miễn.

Cơ thể chúng ta tự tạo ra vitamin D khi da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Một phần nhỏ khác đến từ thực phẩm như cá béo (cá hồi, cá thu), trứng, gan, sữa và ngũ cốc tăng cường vitamin D.

2. Vitamin D huyết thanh thấp nghĩa là gì?

Xét nghiệm máu sẽ đo lượng 25-hydroxy vitamin D (25(OH)D) — đây là chỉ số phản ánh lượng vitamin D trong cơ thể. Kết quả được tính bằng đơn vị ng/mL.

Theo các hướng dẫn y học, mức đánh giá thường như sau:

Như vậy, nếu xét nghiệm của bạn cho kết quả dưới 30 ng/mL, nghĩa là vitamin D huyết thanh thấp, cơ thể đang trong tình trạng thiếu hoặc không đủ.

3. Nguyên nhân thường gặp khiến vitamin D thấp

Có nhiều lý do khiến chúng ta dễ thiếu vitamin D hơn mình nghĩ:

1. Ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

• Làm việc trong nhà, văn phòng, ít ra ngoài.

• Thường xuyên che chắn, dùng kem chống nắng mạnh.

• Sống ở nơi ít nắng hoặc mùa đông kéo dài.

2. Chế độ ăn nghèo vitamin D

• Ăn ít cá, trứng, sữa, hoặc không dùng thực phẩm bổ sung.

• Ăn chay nghiêm ngặt không có nguồn vitamin D từ động vật.

3. Cơ thể hấp thu kém

• Bệnh lý đường ruột như viêm ruột, celiac, sau phẫu thuật dạ dày.

• Bệnh gan hoặc thận, làm giảm khả năng chuyển hóa vitamin D.

4. Tuổi cao

• Người lớn tuổi có làn da tổng hợp vitamin D kém hơn.

• Thường ít ra nắng hoặc vận động ngoài trời.

5. Thừa cân, béo phì

• Vitamin D tan trong mỡ, nên có thể “bị giữ lại” trong mô mỡ, không lưu hành đủ trong máu.

6. Một số thuốc

• Corticoid, thuốc chống co giật, hoặc thuốc điều trị HIV có thể làm giảm nồng độ vitamin D.

4. Dấu hiệu khi thiếu vitamin D

Thiếu vitamin D thường tiến triển âm thầm, nhiều người không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi xét nghiệm. Tuy nhiên, một số dấu hiệu gợi ý có thể gặp gồm:

• Mỏi cơ, yếu sức, đau nhức xương.

• Đau lưng hoặc khớp.

• Hay mệt, giảm năng lượng.

• Dễ cáu gắt, buồn bã, mất ngủ.

• Rụng tóc nhiều.

• Trẻ em có thể chậm mọc răng, chậm biết đi, xương mềm (còi xương).

• Người lớn tuổi dễ bị loãng xương, gãy xương dù chấn thương nhẹ.

Tham khảo thêm: 5 biểu hiện suy dinh dưỡng ở trẻ em mà cha mẹ thường bỏ qua

5. Tác hại khi vitamin D huyết thanh thấp kéo dài

Thiếu vitamin D không chỉ ảnh hưởng đến xương mà còn tác động toàn thân:

• Loãng xương và gãy xương: Cơ thể không hấp thu đủ canxi, khiến xương yếu, giòn, dễ gãy.

• Đau xương mạn tính và yếu cơ: Gây khó khăn khi vận động, đứng lên, đi lại, nhất là ở người cao tuổi.

• Giảm miễn dịch: Dễ bị cảm cúm, nhiễm trùng hô hấp tái phát.

• Tăng nguy cơ bệnh mạn tính: Nghiên cứu cho thấy thiếu vitamin D có thể liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường type 2, trầm cảm, ung thư đại tràng…

• Ảnh hưởng đến thai kỳ và trẻ nhỏ: Thiếu vitamin D ở mẹ bầu làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân, và còi xương bẩm sinh.

6. Làm sao để cải thiện khi vitamin D thấp?

Nếu xét nghiệm cho thấy bạn bị thiếu vitamin D, bác sĩ có thể hướng dẫn bạn bổ sung qua ăn uống / ánh nắng và dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.

a. Tiếp xúc ánh nắng hợp lý

Ánh nắng là nguồn vitamin D tự nhiên, rẻ và hiệu quả nhất.

• Thời điểm tốt nhất là trước 9 giờ sáng hoặc sau 4 giờ chiều (tùy mùa).

• Mỗi lần khoảng 15–30 phút, 3–4 lần/tuần.

• Nên để lộ tay, chân, mặt mà không che chắn hoàn toàn.

• Người có da sậm màu cần thời gian phơi nắng lâu hơn.

Tuy nhiên, đừng phơi nắng giữa trưa vì tia UV mạnh có thể gây hại cho da.

b. Ăn thực phẩm giàu vitamin D

Một số thực phẩm tự nhiên chứa nhiều vitamin D gồm:

• Cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi.

• Gan bò, lòng đỏ trứng.

• Nấm (đặc biệt nấm phơi nắng).

• Sữa, ngũ cốc, sữa chua được tăng cường vitamin D.

c. Dùng viên bổ sung vitamin D

Tùy mức độ thiếu, bác sĩ có thể kê các liều lượng khác nhau.

• Liều duy trì: 400–800 IU/ngày cho người bình thường.

• Liều điều trị: 1000–2000 IU/ngày (hoặc cao hơn nếu thiếu nặng).

Một số trường hợp bác sĩ cho dùng liều cao hơn theo tuần, ví dụ 50.000 IU mỗi tuần trong 6–8 tuần, sau đó chuyển sang liều duy trì.

Không nên tự ý dùng liều cao kéo dài vì thừa vitamin D cũng gây hại như tăng canxi máu, sỏi thận, rối loạn nhịp tim.

7. Ai cần đặc biệt chú ý kiểm tra vitamin D?

Bạn nên kiểm tra nồng độ vitamin D trong máu nếu thuộc nhóm sau:

• Người làm việc trong nhà, ít ra nắng.

• Người cao tuổi, phụ nữ sau mãn kinh.

• Người béo phì hoặc giảm cân nhanh.

• Người mắc bệnh gan, thận, ruột non.

• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú.

• Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ bú mẹ hoàn toàn mà không bổ sung vitamin D.

• Người có đau xương, yếu cơ hay mệt mỏi không rõ nguyên nhân.

8. Phòng ngừa thiếu vitamin D

Một số thói quen đơn giản có thể giúp bạn duy trì mức vitamin D khỏe mạnh:

• Phơi nắng nhẹ buổi sáng thường xuyên.

• Ăn uống đa dạng, thêm cá béo và sữa bổ sung vitamin D.

• Duy trì cân nặng hợp lý, vận động ngoài trời.

• Khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm vitamin D nếu có nguy cơ.

• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ khi dùng thuốc bổ sung, không tự ý tăng liều.

9. Lời khuyên của bác sĩ

Thiếu vitamin D là tình trạng rất phổ biến hiện nay, đặc biệt ở người làm việc văn phòng, phụ nữ, người lớn tuổi và trẻ nhỏ. Điều đáng mừng là rất dễ phát hiện và điều trị nếu bạn quan tâm đúng mức.

Nếu xét nghiệm của bạn cho thấy vitamin D huyết thanh thấp, đừng quá lo lắng — chỉ cần phối hợp ăn uống, phơi nắng hợp lý và bổ sung đúng liều, cơ thể sẽ phục hồi nhanh chóng. Quan trọng nhất là đừng coi nhẹ việc kiểm tra lại sau 2–3 tháng để đảm bảo mức vitamin D trở về bình thường.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tôi làm việc văn phòng cả ngày, có cần bổ sung vitamin D không?

Có thể cần. Người ít tiếp xúc với ánh nắng là nhóm dễ thiếu vitamin D nhất. Bạn nên xét nghiệm máu để biết mức hiện tại, từ đó bác sĩ sẽ hướng dẫn liều phù hợp.

2. Có thể bổ sung vitamin D bằng cách uống sữa được không?

Có, nhưng sữa phải là loại có bổ sung vitamin D. Lượng trong sữa không nhiều, nên vẫn nên kết hợp phơi nắng và ăn cá.

3. Phơi nắng bao lâu là đủ?

Khoảng 15–30 phút mỗi lần, 3–4 lần/tuần là đủ với người khỏe mạnh. Nếu da sậm màu hoặc mặc kín, có thể cần lâu hơn một chút.

4. Bổ sung vitamin D có gây béo không?

Không. Vitamin D không phải là chất gây tăng cân. Tuy nhiên, do tan trong mỡ, nên ở người béo phì, vitamin D dễ bị “giữ lại” trong mô mỡ khiến lượng trong máu thấp hơn.

5. Tôi đang mang thai, có cần bổ sung vitamin D không?

Có. Phụ nữ mang thai nên bổ sung 600–800 IU vitamin D mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ để phòng thiếu canxi và giúp thai nhi phát triển tốt.

6. Uống nhiều vitamin D có sao không?

Có. Dùng liều quá cao kéo dài có thể gây ngộ độc vitamin D, dẫn đến tăng canxi máu, buồn nôn, đau bụng, sỏi thận. Vì vậy, hãy chỉ dùng theo chỉ định.

Kết luận

Vitamin D tuy nhỏ nhưng có vai trò lớn đối với xương, cơ và hệ miễn dịch. Vitamin D huyết thanh thấp rất phổ biến và hoàn toàn có thể điều chỉnh được. Hãy chủ động phơi nắng hợp lý, ăn uống đủ chất và xét nghiệm định kỳ để giữ sức khỏe dẻo dai, xương chắc và tinh thần vui vẻ mỗi ngày.

Để đặt lịch khám và theo dõi Vitamin D huyết thanh thấp tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B101-103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37