Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

1. Ferritin là gì?

Ferritin là một loại protein có nhiệm vụ dự trữ sắt trong cơ thể.

Nó giống như “kho chứa sắt” nằm chủ yếu trong gan, lách, tủy xương và một phần nhỏ lưu hành trong máu.

Xét nghiệm Ferritin huyết thanh giúp bác sĩ ước lượng lượng dự trữ sắt trong cơ thể.

• Nếu Ferritin thấp, thường gặp ở người thiếu sắt, thiếu máu.

• Nếu Ferritin cao, có thể do cơ thể dư sắt hoặc do viêm, tổn thương gan, bệnh lý mạn tính.

2. Khi nào nói là “tăng Ferritin”?

Giá trị bình thường thay đổi tùy phòng xét nghiệm, nhưng thường nằm trong khoảng:

• Nam giới: 30 – 400 ng/mL

• Nữ giới: 15 – 200 ng/mL

Khi kết quả vượt giới hạn trên, bác sĩ sẽ ghi nhận là tăng Ferritin. Tuy nhiên, điều quan trọng là không phải cứ Ferritin cao là do dư sắt — đôi khi đó chỉ là phản ứng của cơ thể với bệnh khác.

3. Nguyên nhân tăng Ferritin

Ferritin tăng có thể do nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau, trong đó có những nguyên nhân sinh lý, tạm thời và cả bệnh lý nguy hiểm.

a. Nguyên nhân không do thừa sắt

• Nhiễm trùng hoặc viêm mạn tính: Cơ thể tăng Ferritin để “giấu” sắt khỏi vi khuẩn.

• Bệnh gan: Viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan… khiến tế bào gan phóng thích Ferritin vào máu.

• Bệnh lý ung thư: Một số loại ung thư như máu, gan, tuyến tụy có thể làm tăng Ferritin.

• Hội chứng chuyển hóa, béo phì, tiểu đường type 2: Tăng Ferritin là biểu hiện của tình trạng viêm nhẹ kéo dài.

• Rượu bia: Uống nhiều rượu có thể làm tăng Ferritin tạm thời hoặc mạn tính.

b. Nguyên nhân do thừa sắt thật sự

• Bệnh ứ sắt di truyền (Hemochromatosis): Cơ thể hấp thu quá nhiều sắt từ thức ăn, làm sắt tích tụ trong gan, tim, tụy.

• Truyền máu nhiều lần: Gặp ở người bệnh thiếu máu mạn, thalassemia.

• Bổ sung sắt quá mức: Dùng viên sắt kéo dài không kiểm soát.

4. Triệu chứng khi Ferritin tăng cao

Phần lớn trường hợp tăng Ferritin không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm máu. Tuy nhiên, nếu do thừa sắt thật sự, có thể xuất hiện các biểu hiện:

• Mệt mỏi, yếu sức.

• Da hơi sạm, sậm màu.

• Đau khớp.

• Đau vùng gan hoặc gan to.

• Rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn.

• Đường huyết tăng, men gan tăng.

5. Tăng Ferritin có nguy hiểm không?

Điều này phụ thuộc vào nguyên nhân.

• Nếu tăng do viêm, gan nhiễm mỡ, rượu bia, nguy hiểm nằm ở bệnh nền chứ không phải bản thân Ferritin.

• Nếu tăng do ứ sắt di truyền hoặc truyền máu nhiều lần, sắt dư có thể gây tổn thương gan, tim, tuyến tụy, dẫn đến xơ gan, suy tim, tiểu đường.

Do đó, tăng Ferritin không nên xem nhẹ, đặc biệt khi giá trị tăng cao trên 1000 ng/mL hoặc kéo dài nhiều tháng.

6. Cách chẩn đoán nguyên nhân

Bác sĩ thường chỉ định thêm các xét nghiệm:

• Sắt huyết thanh (Serum iron).

• Độ bão hòa transferrin (Transferrin saturation).

• Men gan (AST, ALT, GGT).

• CRP hoặc ESR để đánh giá tình trạng viêm.

• Siêu âm gan hoặc MRI gan nếu nghi ứ sắt.

• Xét nghiệm gen HFE trong trường hợp nghi bệnh ứ sắt di truyền.

7. Điều trị tăng Ferritin

Điều trị tập trung vào xử lý nguyên nhân chứ không chỉ làm giảm Ferritin.

a. Khi tăng do viêm, gan nhiễm mỡ, rượu bia

• Giảm cân, tăng vận động.

• Hạn chế rượu, thức ăn nhiều chất béo.

• Kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu.

• Dùng thuốc điều trị bệnh nền theo chỉ định bác sĩ.

b. Khi tăng do thừa sắt thật sự

• Thay máu định kỳ (phlebotomy): Giúp loại bỏ sắt dư.

• Thuốc thải sắt (chelating agents): Dùng khi không thể thay máu như ở người thiếu máu.

• Theo dõi định kỳ Ferritin và men gan.

8. Chế độ ăn uống và sinh hoạt

• Hạn chế thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, nội tạng, huyết.

• Không tự ý uống viên sắt hoặc vitamin tổng hợp có sắt.

• Giảm rượu bia để tránh tổn thương gan.

• Ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc, trà xanh giúp giảm hấp thụ sắt.

• Tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng hợp lý.

9. Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Xét nghiệm Ferritin cao nhiều lần.

• Có tiền sử bệnh gan, tiểu đường, béo phì, hoặc người thân bị ứ sắt di truyền.

• Xuất hiện mệt mỏi kéo dài, vàng da, da sạm, gan to.

10. Tiên lượng

Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, Ferritin có thể trở về mức bình thường và tránh được biến chứng lâu dài. Ngược lại, nếu để ứ sắt kéo dài, nguy cơ tổn thương gan, tim, tụy là rất cao và có thể không hồi phục.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tăng Ferritin có phải là do thiếu máu không?

Không. Ferritin tăng thường do thừa sắt hoặc phản ứng viêm.

2. Tôi uống vitamin tổng hợp có sắt, có nên ngưng khi Ferritin tăng?

Có. Nếu Ferritin cao, bạn không nên dùng sản phẩm chứa sắt khi chưa được bác sĩ đồng ý.

3. Ferritin cao có làm tôi mệt mỏi không?

Có thể. Dư sắt có thể ảnh hưởng đến gan và tuyến nội tiết, gây mệt, rối loạn nội tiết và giảm năng lượng.

4. Tăng Ferritin có chữa khỏi không?

Nếu nguyên nhân là viêm hoặc gan nhiễm mỡ, có thể hồi phục hoàn toàn khi kiểm soát tốt. Với bệnh ứ sắt di truyền, cần điều trị duy trì suốt đời nhưng vẫn sống khỏe nếu theo dõi đều.

5. Bao lâu nên kiểm tra lại Ferritin?

Thường mỗi 3–6 tháng, tùy mức độ tăng và chỉ định của bác sĩ.

Để đặt lịch khám và theo dõi Tăng Ferritin tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B101-103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37