Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Bạch cầu đa nhân trung tính là gì?

Bạch cầu đa nhân trung tính (neutrophils) là loại bạch cầu chiếm tỷ lệ cao nhất trong máu ngoại vi, khoảng 50–70% tổng số bạch cầu. Chúng được sản xuất ở tủy xương và có vai trò quan trọng nhất trong việc chống lại nhiễm khuẩn cấp tính, đặc biệt là vi khuẩn.

Khi cơ thể bị nhiễm trùng hay tổn thương mô, bạch cầu trung tính sẽ di chuyển nhanh đến ổ viêm, thực bào và tiêu diệt vi khuẩn, giải phóng các chất trung gian gây viêm.

• Số lượng bạch cầu bình thường: 4.000 – 10.000/mm³ máu.

• Trong đó, bạch cầu trung tính thường chiếm 2.000 – 7.000/mm³.

• Khi số lượng bạch cầu trung tính > 7.500/mm³, gọi là tăng bạch cầu đa nhân trung tính (neutrophilia).

Nguyên nhân tăng bạch cầu đa nhân trung tính

Tăng neutrophil có thể do nhiều cơ chế: tăng sản xuất tại tủy, huy động dự trữ, kéo dài thời gian sống, hoặc phản ứng của cơ thể với tình trạng viêm – stress.

1. Nguyên nhân sinh lý

• Sau vận động gắng sức.

• Sau ăn no.

• Căng thẳng, stress, lo âu.

• Phụ nữ có thai, đặc biệt cuối thai kỳ.

2. Nguyên nhân bệnh lý

a. Nhiễm trùng

• Nhiễm khuẩn cấp tính (viêm phổi, viêm ruột thừa, nhiễm trùng tiết niệu, áp xe…).

• Nhiễm nấm, ký sinh trùng ở giai đoạn sớm.

b. Viêm và hoại tử mô

• Nhồi máu cơ tim.

• Viêm tụy cấp.

• Bỏng, chấn thương nặng.

• Phẫu thuật lớn.

c. Rối loạn huyết học – tủy xương

• Bệnh bạch cầu mạn dòng tủy (CML).

• Hội chứng tăng sinh tủy.

• Bệnh bạch cầu cấp giai đoạn sớm.

d. Thuốc và hóa chất

• Corticoid, lithium, thuốc kích thích tủy.

• Hút thuốc lá lâu dài.

e. Nguyên nhân khác

• Xuất huyết, tan máu cấp.

• Một số bệnh tự miễn.

Triệu chứng của tăng bạch cầu trung tính

Tăng bạch cầu trung tính không gây triệu chứng riêng biệt, mà phản ánh tình trạng bệnh lý nền. Người bệnh có thể gặp:

• Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi (nhiễm trùng).

• Đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy (viêm ruột thừa, viêm túi mật).

• Đau ngực, khó thở (viêm phổi, nhồi máu cơ tim).

• Hạch to, gan lách to, thiếu máu, xuất huyết (bệnh máu ác tính).

Khi nào tăng neutrophil đáng lo?

• Khi số lượng > 20.000/mm³, đặc biệt kéo dài.

• Khi kèm bạch cầu non (myelocyte, promyelocyte) xuất hiện trong máu ngoại vi: cảnh báo bệnh lý tủy xương.

• Khi kèm sốt cao kéo dài, sụt cân nhanh, ra mồ hôi đêm.

• Khi bệnh nhân có gan lách to, hạch bất thường.

Biến chứng

• Nếu nguyên nhân là nhiễm trùng nặng: có thể tiến triển nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.

• Nếu nguyên nhân là bệnh máu ác tính: nguy cơ suy tủy, thiếu máu, xuất huyết, tử vong nếu không điều trị.

• Bạch cầu quá cao có thể gây tắc mạch bạch cầu (leukostasis).

Tham khảo thêm:

THIẾU MÁU DO THIẾU SẮT: ĐỪNG BỎ LỠ CÁC TRIỆU CHỨNG THẦM LẶNG

SUY VAN TĨNH MẠCH SÂU CHI DƯỚI: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

TIỂU CẦU THẤP: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Phương pháp chẩn đoán bạch cầu đa nhân trung tính

Để tìm nguyên nhân tăng bạch cầu đa nhân trung tính, bác sĩ sẽ tiến hành:

1. Khám lâm sàng: tìm ổ nhiễm trùng, hạch to, gan lách to.

2. Xét nghiệm công thức máu: xác định số lượng bạch cầu và tỷ lệ bạch cầu trung tính.

3. Phết máu ngoại vi: xem hình thái, sự xuất hiện của bạch cầu non.

4. Chọc hút tủy xương: nếu nghi ngờ bệnh lý ác tính.

5. Xét nghiệm CRP, Procalcitonin: đánh giá tình trạng viêm – nhiễm trùng.

6. Xét nghiệm gen (BCR-ABL, JAK2): khi nghi ngờ bệnh lý tăng sinh tủy.

7. Hình ảnh học (X-quang, siêu âm, CT scan): tìm ổ nhiễm trùng hoặc tổn thương cơ quan.

Điều trị bạch cầu đa nhân trung tính

• Nguyên tắc chung: không điều trị số lượng bạch cầu tăng, mà điều trị nguyên nhân.

• Nhiễm trùng cấp: dùng kháng sinh, kháng virus hoặc thuốc chống ký sinh trùng.

• Viêm – hoại tử mô: xử trí cấp cứu (ví dụ: mổ viêm ruột thừa, điều trị nhồi máu cơ tim).

• Dùng thuốc: nếu tăng do corticoid hoặc lithium, bác sĩ sẽ cân nhắc điều chỉnh liều.

• Bệnh máu ác tính: điều trị chuyên khoa huyết học (hóa trị, thuốc nhắm trúng đích như imatinib trong CML, ghép tủy).

• Tăng sinh lý: không cần điều trị, chỉ theo dõi.

Chăm sóc và phòng ngừa

• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc bệnh mạn tính.

• Giữ vệ sinh, phòng ngừa nhiễm khuẩn.

• Bỏ hút thuốc, hạn chế rượu bia.

• Dinh dưỡng hợp lý, bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường miễn dịch.

• Tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch hẹn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tăng bạch cầu đa nhân trung tính có phải lúc nào cũng là ung thư máu không?

Không. Nguyên nhân thường gặp nhất là nhiễm khuẩn hoặc viêm cấp. Chỉ khi tăng rất cao, kéo dài và kèm bạch cầu non mới gợi ý bệnh ác tính.

2. Tăng neutrophil có lây không?

Không. Đây chỉ là phản ứng của cơ thể. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là nhiễm trùng, thì tác nhân gây bệnh có thể lây.

3. Xét nghiệm nào giúp phân biệt tăng neutrophil do nhiễm trùng hay do bệnh máu?

Công thức máu, phết máu ngoại vi, CRP, procalcitonin, chọc tủy xương.

4. Khi nào cần đi khám ngay?

Khi có sốt cao không rõ nguyên nhân, đau bụng dữ dội, khó thở, sút cân nhanh, gan lách to, hạch bất thường hoặc khi xét nghiệm thấy bạch cầu > 20.000/mm³.

5. Có cách nào phòng ngừa tăng bạch cầu trung tính không?

Không thể phòng tuyệt đối, nhưng có thể giảm nguy cơ bằng cách giữ vệ sinh, tiêm vaccine đầy đủ, điều trị sớm các bệnh nhiễm trùng và khám sức khỏe định kỳ.

Để đặt lịch khám và theo dõi Tăng bạch cầu đa nhân trung tính tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37