Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Tiền đái tháo đường là gì?

Tiền đái tháo đường (hay “rối loạn dung nạp đường”, hoặc “tiền tiểu đường”) là giai đoạn mà lượng đường trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa đủ để chẩn đoán đái tháo đường type 2.

Điểm đáng lo ngại là hầu hết người bệnh không có triệu chứng rõ rệt. Vì vậy, rất nhiều trường hợp không hề biết mình đang trong giai đoạn nguy cơ. Nếu bỏ qua, tiền đái tháo đường có thể tiến triển thành đái tháo đường type 2 – một bệnh mạn tính kèm nhiều biến chứng nặng nề như tim mạch, đột quỵ, suy thận, mù lòa…

Tin vui là: nếu phát hiện sớm và thay đổi lối sống hợp lý, nhiều người có thể đưa đường huyết trở lại mức bình thường và ngăn ngừa tiến triển thành bệnh thực sự.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân

• Đề kháng insulin: cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả, khiến đường huyết tăng.

• Suy giảm sản xuất insulin: tuyến tụy hoạt động kém, không tiết đủ insulin.

• Thừa cân, đặc biệt béo bụng: mỡ nội tạng gây ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển hóa.

• Ít vận động: ngồi nhiều, ít hoạt động thể lực làm giảm nhạy cảm insulin.

• Chế độ ăn nhiều tinh bột tinh chế và đường: góp phần làm đường huyết tăng cao lâu dài.

Yếu tố nguy cơ

Những người sau đây có nguy cơ cao bị tiền đái tháo đường:

• Trên 45 tuổi.

• Gia đình có người mắc đái tháo đường type 2.

• Thừa cân, vòng eo lớn.

• Phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ.

• Người có huyết áp cao, rối loạn mỡ máu.

• Người hút thuốc lá, ít vận động, tăng cân nhanh.

Dấu hiệu nhận biết

Phần lớn người tiền đái tháo đường không có triệu chứng. Một số ít có thể thấy:

• Vùng da sẫm màu, dày lên ở cổ, nách, bẹn (dấu hiệu gai đen).

• Mệt mỏi, khát nhiều, đi tiểu nhiều – nhưng triệu chứng này mờ nhạt, dễ nhầm lẫn.

Vì ít dấu hiệu đặc trưng, cách duy nhất để chẩn đoán chính xác là làm xét nghiệm máu.

Cách chẩn đoán

Bác sĩ sẽ dựa vào xét nghiệm máu các chỉ số:

1. HbA1c (đường huyết trung bình 2–3 tháng):

• 5,7 - 6,4% mmol/L: tiền đái tháo đường.

• ≥ 6,5% mmol/L: đái tháo đường.

2. Đường huyết lúc đói:

• 5,6 – 6,9 mmol/L: tiền đái tháo đường.

3. Nghiệm pháp dung nạp glucose:

• Đo đường huyết sau khi uống 75g glucose.

• Nếu từ 7,8 – 11 mmol/L sau 2 giờ: tiền đái tháo đường.

Trong thực tế, bác sĩ thường kết hợp nhiều xét nghiệm và đánh giá lâm sàng để đưa ra kết luận chính xác.

Tiền đái tháo đường có nguy hiểm không?

Tiền đái tháo đường không chỉ đơn thuần là “bước đệm” của đái tháo đường type 2. Ngay trong giai đoạn này, đường huyết cao kéo dài đã có thể:

• Gây tổn thương mạch máu.

• Làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp.

• Gây ảnh hưởng đến thận, mắt, thần kinh ngoại biên.

Do đó, can thiệp sớm là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Cách phòng ngừa và điều trị tiền đái tháo đường

1. Thay đổi lối sống là nền tảng quan trọng nhất

• Tăng cường vận động: tối thiểu 150 phút/tuần (đi bộ nhanh, bơi, đạp xe, yoga...).

• Ăn uống lành mạnh: nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu, hạt; hạn chế nước ngọt, đồ chiên rán, thức ăn nhanh.

• Quản lý cân nặng: chỉ cần giảm 5–7% cân nặng cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ thành đái tháo đường.

• Hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá.

2. Theo dõi sức khỏe định kỳ

• Làm xét nghiệm HbA1c hoặc đường huyết lúc đói theo chỉ định.

• Đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu, cân nặng thường xuyên.

• Đánh giá vòng eo để theo dõi mỡ bụng – yếu tố quan trọng trong đề kháng insulin.

3. Điều trị bằng thuốc

Trong một số trường hợp có nhiều yếu tố nguy cơ hoặc đường huyết khó kiểm soát, bác sĩ có thể kê thêm thuốc như Metformin. Tuy nhiên, thuốc chỉ là hỗ trợ, thay đổi lối sống mới là nền tảng chính.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến khám bác sĩ nếu:

• Có người thân bị đái tháo đường.

• Thừa cân, béo bụng hoặc vừa tăng cân nhanh.

• Có huyết áp cao, rối loạn mỡ máu.

• Phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ.

• Trên 45 tuổi và muốn kiểm tra sức khỏe định kỳ.

• Khám sớm giúp bạn phát hiện nguy cơ, kiểm soát kịp thời và phòng ngừa biến chứng.

Kết luận

• Tiền đái tháo đường là giai đoạn cảnh báo, có thể tiến triển thành đái tháo đường type 2 nếu không can thiệp.

• Đa số không có triệu chứng, vì vậy xét nghiệm máu là cách duy nhất để phát hiện.

• Thay đổi lối sống, kiểm soát cân nặng và theo dõi định kỳ là chìa khóa để đảo ngược tình trạng này.

• Chủ động tầm soát và khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe tim mạch, thận và chất lượng sống lâu dài.

Nếu bạn nằm trong nhóm nguy cơ, hãy đặt lịch kiểm tra sức khỏe để được xét nghiệm và tư vấn sớm tại DYM Medical Center, vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37