Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Khi thời tiết bắt đầu se lạnh, nhiều người nhận thấy bản thân và các thành viên trong gia đình dễ ốm hơn: trẻ nhỏ sổ mũi, ho kéo dài; người lớn mệt mỏi, đau họng, sốt nhẹ.

Đây không phải hiện tượng ngẫu nhiên. Mùa đông chính là giai đoạn cao điểm của các bệnh lý đường hô hấp vì thời tiết lạnh ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan.

Hiểu rõ những bệnh thường gặp vào mùa đông, cũng như cách nhận biết sớm và phòng ngừa đúng cách, sẽ giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ biến chứng và nhập viện không cần thiết.

Vì sao mùa đông dễ làm cơ thể “mất đề kháng”?

Khi trời lạnh, cơ thể phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để giữ ấm. Đồng thời, việc ít vận động ngoài trời, sinh hoạt trong không gian kín và tiếp xúc gần khiến virus đường hô hấp như cúm, RSV, adenovirus… lây lan nhanh hơn so với các mùa khác.

Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất. Ở trẻ em, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện; còn ở người lớn tuổi, sức đề kháng suy giảm theo thời gian. Vì vậy, chỉ một đợt lạnh nhẹ cũng có thể khởi phát bệnh nếu không được phòng ngừa đúng cách.

Các bệnh hô hấp mùa đông phổ biến và cách nhận biết

Cúm mùa

Cúm mùa không chỉ là cảm lạnh thông thường mà là bệnh nhiễm virus đường hô hấp có khả năng lây lan nhanh, đặc biệt trong những tháng lạnh cuối năm.

Theo Bộ Y tế (2024), chỉ riêng năm 2024, Việt Nam ghi nhận 289.876 ca mắc cúm mùa, với xu hướng gia tăng rõ rệt vào mùa đông, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế nếu không được phát hiện và phòng ngừa sớm.(1)

Bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, kèm theo ho khan hoặc ho có đờm. Ở người khỏe mạnh, cúm có thể tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người cao tuổi, cúm dễ tiến triển nặng, gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc nhiễm trùng thứ phát, đe dọa sức khỏe nếu không theo dõi và điều trị đúng cách.

Nhiễm virus RSV

RSV (Respiratory Syncytial Virus) là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ dưới 2 tuổi và cũng ảnh hưởng nặng đến người lớn trên 60 tuổi trong mùa đông.(2)

Điểm đáng lo ngại của RSV là triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với cảm lạnh thông thường, bao gồm sổ mũi, ho nhẹ, bú kém, mệt mỏi. Tuy nhiên chỉ sau vài ngày, bệnh có thể diễn tiến nhanh với các dấu hiệu nặng như thở nhanh, khò khè, rút lõm lồng ngực, cho thấy tình trạng viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.

Hiện RSV chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, do đó việc phát hiện sớm, theo dõi sát diễn tiến và can thiệp kịp thời tại cơ sở y tế đóng vai trò then chốt trong việc giảm biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Viêm phổi và viêm tiểu phế quản

Viêm phổi và viêm tiểu phế quản thường là biến chứng của cúm mùa hoặc RSV nếu không được điều trị đầy đủ. Không ít trường hợp khởi đầu chỉ là ho, sốt nhẹ nhưng sau đó tiến triển âm thầm.

Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm ho kéo dài, sốt không hạ, thở nhanh, khó thở hoặc đau ngực ở người lớn; ở trẻ nhỏ có thể thấy bỏ bú, thở rút lõm, tím tái.

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, viêm phổi có thể ảnh hưởng lâu dài đến chức năng phổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ – nhóm đối tượng có hệ hô hấp còn non nớt và dễ tổn thương.

Cảm lạnh, viêm họng, viêm mũi dị ứng

Đây là nhóm bệnh hô hấp phổ biến nhất vào mùa lạnh, thường do virus hoặc yếu tố môi trường như không khí lạnh, bụi mịn, dị nguyên.

Triệu chứng thường nhẹ và quen thuộc như đau họng, nghẹt mũi, hắt hơi, ho nhẹ, khiến nhiều người chủ quan hoặc tự ý dùng thuốc. Tuy nhiên, việc chăm sóc không đúng cách hoặc lạm dụng thuốc có thể khiến tình trạng viêm kéo dài, tái phát nhiều lần, làm suy giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ biến chứng sang đường hô hấp dưới.

Chủ động theo dõi triệu chứng và kiểm soát bệnh sớm sẽ giúp hạn chế diễn tiến nặng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Phòng ngừa bệnh mùa đông:chủ động từ những điều nhỏ nhất

Điểm mấu chốt trong chăm sóc sức khỏe mùa đông không phải đợi đến khi bệnh nặng mới đi khám, mà là xây dựng thói quen phòng ngừa từ sớm:

• Giữ ấm cơ thể đúng cách, đặc biệt là cổ, ngực, bàn chân cho trẻ nhỏ.

• Rửa tay thường xuyên, hạn chế sờ tay lên mắt – mũi – miệng.

• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người trong mùa dịch hô hấp.

• Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc để tăng cường miễn dịch.

• Tiêm phòng cúm định kỳ cho nhóm nguy cơ theo tư vấn y tế.

Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ trước mùa lạnh giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn ở đường hô hấp, từ đó có hướng theo dõi phù hợp.

Khi nào cần đưa trẻ hoặc người nhà đi khám ngay?

Nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau, gia đình không nên chần chừ:

• Sốt cao trên 39°C hoặc sốt kéo dài không đáp ứng thuốc.

• Trẻ khó thở, thở nhanh, bỏ bú, quấy khóc nhiều hoặc lừ đừ.

• Ho nặng dần, khò khè, tím môi hoặc đầu ngón tay.

• Người lớn có bệnh nền bị mệt nhiều, tức ngực, khó thở.

Khám sớm không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn giảm đáng kể nguy cơ biến chứng trong mùa đông.

DYM đồng hành cùng gia đình bạn trong mùa đông

DYM hiểu rằng mỗi mùa lạnh không chỉ là nỗi lo về thời tiết, mà còn là nỗi lo về sức khỏe của cả gia đình. Với hệ thống khám hô hấp, tư vấn tiêm chủng và theo dõi chuyên sâu cho trẻ nhỏ và người lớn, DYM hướng tới việc chủ động phòng bệnh – phát hiện sớm – can thiệp kịp thời, giúp khách hàng an tâm bước qua mùa đông.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Mùa đông có cần tiêm vắc-xin cúm không?

Có. Vắc-xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm mức độ nặng khi chẳng may nhiễm virus, đặc biệt quan trọng với trẻ em, người cao tuổi và phụ nữ mang thai.

Trẻ bị ho, sổ mũi bao lâu thì nên đi khám?

Nếu triệu chứng kéo dài hơn 3–5 ngày, kèm sốt hoặc nặng dần, gia đình nên đưa trẻ đi khám để loại trừ RSV hoặc viêm phổi.

RSV có tự khỏi không?

Một số trường hợp nhẹ có thể tự hồi phục, nhưng trẻ dưới 2 tuổi cần theo dõi sát vì bệnh có thể tiến triển nhanh và nguy hiểm.

Có nên tự mua thuốc điều trị tại nhà không?

Không nên. Việc dùng thuốc không đúng có thể che lấp triệu chứng hoặc gây tác dụng phụ, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Nguồn tham khảo

1. Thái Bình (2025), "Ghi nhận gần 290.000 ca mắc cúm mùa trong năm qua, Bộ Y tế nêu các khuyến cáo phòng chống cúm", tham khảo thêm.

2. David A Foley & Linny K Phuong (2025), "RSV: an update on prevention and management", tham khảo thêm.