Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Tổng quan về hở van hai lá

Hở van hai lá là tình trạng van hai lá của tim không đóng kín, khiến máu bị trào ngược từ tâm thất trái lên tâm nhĩ trái trong thì tâm thu. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm hoặc xuất hiện đột ngột do các nguyên nhân cấp tính. Mức độ hở van ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tim và tiên lượng lâu dài của người bệnh.

Nguyên nhân bệnh hở van hai lá

Hở van hai lá được chia thành hai nhóm chính: nguyên phát (bệnh tại van) và thứ phát (bệnh do rối loạn chức năng tim khác).

1. Hở van hai lá nguyên phát

• Sa van hai lá: là nguyên nhân thường gặp nhất, đặc biệt ở người trẻ. Lá van bị phồng lên về phía nhĩ trái khi tim co bóp.

• Thoái hóa sợi đàn hồi: thường gặp ở người cao tuổi, làm lá van dày và cứng.

• Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn: gây tổn thương và thủng lá van.

• Thấp tim: để lại sẹo làm co rút hoặc biến dạng van.

• Bẩm sinh: cấu trúc van hoặc dây chằng bất thường từ nhỏ.

2. Hở van hai lá thứ phát

• Bệnh cơ tim giãn: thất trái giãn làm kéo giãn vòng van.

• Nhồi máu cơ tim: làm đứt dây chằng van hoặc rối loạn vận động thành tim.

• Tăng huyết áp mạn tính: khiến tim làm việc quá sức lâu ngày, dẫn đến hở van cơ năng.

Triệu chứng

Ở giai đoạn đầu, hở van hai lá nhẹ thường không gây triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp:

• Khó thở, đặc biệt khi gắng sức hoặc nằm.

• Mệt mỏi, giảm sức chịu đựng.

• Đánh trống ngực, hồi hộp: do rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ.

• Phù chân, bụng chướng: dấu hiệu suy tim phải.

• Ho khan hoặc ho ra máu: hiếm gặp, thường ở giai đoạn nặng.

Chẩn đoán

1. Khám lâm sàng

• Nghe tim có tiếng thổi tâm thu lan ra nách trái.

• Có thể kèm nhịp ngựa phi (S3) trong suy tim.

2. Cận lâm sàng

• Siêu âm tim: là tiêu chuẩn vàng để xác định mức độ hở van.

• Điện tâm đồ (ECG): phát hiện rung nhĩ hoặc phì đại nhĩ trái.

• X-quang ngực: có thể thấy tim to, mờ phổi nếu có ứ huyết.

• Siêu âm tim gắng sức hoặc siêu âm qua thực quản: dùng để đánh giá thêm khi kết quả chưa rõ ràng.

Mức độ nặng của bệnh hở van hai lá

Hở van hai lá được phân độ từ nhẹ – vừa – nặng dựa vào siêu âm tim. Khi bệnh tiến triển nặng, thất trái giãn và giảm co bóp, có thể dẫn đến suy tim sung huyết nếu không được điều trị đúng lúc.

Điều trị hở van hai lá

1. Theo dõi và điều trị nội khoa

Áp dụng với trường hợp hở nhẹ hoặc chưa có triệu chứng.

• Thuốc lợi tiểu: giảm ứ trệ tuần hoàn và khó thở.

• Thuốc giãn mạch: như ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể angiotensin để giảm hậu gánh.

• Thuốc điều trị rung nhĩ: kiểm soát nhịp tim hoặc dùng thuốc chống đông nếu có nguy cơ huyết khối.

• Theo dõi siêu âm định kỳ: mỗi 6–12 tháng.

2. Phẫu thuật hoặc can thiệp

Chỉ định khi:

• Hở van nặng có triệu chứng.

• Hở van nặng kèm giảm phân suất tống máu (EF < 60%) hoặc giãn thất trái.

• Chuẩn bị phẫu thuật tim khác (ví dụ: bắc cầu mạch vành).

Các phương pháp:

• Sửa van hai lá: ưu tiên khi có thể, giúp bảo tồn cấu trúc tự nhiên của tim.

• Thay van hai lá: khi van tổn thương nặng không thể sửa được (dùng van cơ học hoặc van sinh học).

• Can thiệp qua da: dành cho người không thể phẫu thuật mở do nguy cơ cao.

Biến chứng

Nếu không điều trị, hở van hai lá có thể gây:

• Suy tim mạn tính.

• Rung nhĩ và huyết khối trong nhĩ trái.

• Tăng áp động mạch phổi.

• Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn tái phát.

Tham khảo thêm:

Hạ Huyết Áp Tư Thế: Triệu Chứng, Nguyên Nhân và Cách Điều Trị

NHỊP XOANG CHẬM: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

HỘI CHỨNG BRUGADA: TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Phòng ngừa hở van hai lá

• Điều trị triệt để các bệnh tim mạch nền: như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, viêm nội tâm mạc.

• Khám tim định kỳ: đặc biệt khi đã từng bị thấp tim hoặc phát hiện hở van nhẹ.

• Duy trì lối sống lành mạnh: hạn chế muối, bỏ thuốc lá, tập thể dục nhẹ nhàng.

• Sử dụng kháng sinh dự phòng trong thủ thuật nha khoa hoặc phẫu thuật nếu có nguy cơ viêm nội tâm mạc.

Tiên lượng

Người bị hở van hai lá nhẹ có thể sống bình thường trong nhiều năm nếu được theo dõi đều đặn. Tuy nhiên, với hở van nặng, tiên lượng phụ thuộc vào thời điểm phẫu thuật và chức năng thất trái trước mổ. Sau sửa van thành công, đa số bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Hở van hai lá có cần uống thuốc suốt đời không?

Không phải ai cũng cần dùng thuốc lâu dài. Nếu hở van nhẹ và chưa có triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ yêu cầu theo dõi định kỳ. Với hở nặng hoặc có suy tim, thuốc có thể phải dùng lâu dài để kiểm soát triệu chứng.

2. Hở van hai lá có thể khỏi hoàn toàn không?

Nếu nguyên nhân là sa van hoặc thoái hóa, việc sửa hoặc thay van có thể giúp hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu do bệnh cơ tim hoặc tăng huyết áp mạn, bệnh có thể chỉ cải thiện chứ không hết hẳn.

3. Người bị hở van hai lá có tập thể dục được không?

Có, nhưng nên tập nhẹ như đi bộ, yoga, bơi lội. Tránh các bài tập gắng sức cao hoặc nâng tạ nặng khi hở van nặng.

4. Hở van hai lá có di truyền không?

Một số trường hợp sa van hai lá có yếu tố di truyền, nhưng đa số không. Việc tầm soát người thân chỉ cần thiết khi có nhiều người trong gia đình mắc cùng bệnh.

5. Sau phẫu thuật thay van hai lá có phải uống thuốc chống đông không?

Nếu dùng van cơ học, cần uống thuốc chống đông suốt đời. Nếu thay van sinh học, chỉ cần dùng trong vài tháng đầu sau mổ.

Kết luận

Hở van hai lá là bệnh tim mạch phổ biến, có thể diễn tiến âm thầm nhưng để lại hậu quả nặng nề nếu không phát hiện sớm. Việc khám tim định kỳ, siêu âm tim và tuân thủ điều trị là yếu tố quyết định giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống tốt và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Để đặt lịch khám và theo dõi Hở van hai lá tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B101-103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37