Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

1. Tổng quan về gai xương

Gai xương là tình trạng hình thành các mỏm xương nhỏ bất thường mọc ra ở rìa xương hoặc khớp. Đây là một quá trình thoái hóa tự nhiên của cơ thể, thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, đặc biệt tại các vị trí chịu lực nhiều như cột sống, gót chân, vai, gối, và khớp háng.

Gai xương không phải là khối u, nhưng khi phát triển lớn, nó có thể gây chèn ép dây thần kinh, gân hoặc mô mềm xung quanh, dẫn đến đau nhức và hạn chế vận động.

2. Nguyên nhân gây gai xương

Gai xương hình thành do phản ứng tự bảo vệ của cơ thể khi xương hoặc khớp bị tổn thương lâu ngày. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Thoái hóa khớp: Là nguyên nhân thường gặp nhất. Khi sụn khớp bị mòn, cơ thể phản ứng bằng cách tạo thêm xương ở rìa khớp để “ổn định” vùng tổn thương.

• Chấn thương hoặc viêm mạn tính: Tổn thương xương, gân hoặc dây chằng kéo dài có thể kích thích quá trình tạo xương mới.

• Sai tư thế hoặc quá tải: Những người thường xuyên mang vác nặng, làm việc sai tư thế dễ bị hình thành gai xương ở cột sống hoặc gót chân.

• Rối loạn chuyển hóa xương: Một số bệnh như viêm khớp dạng thấp, gout hoặc cường cận giáp có thể thúc đẩy sự hình thành gai xương.

• Tuổi tác: Quá trình lão hóa làm giảm khả năng tái tạo sụn, tăng nguy cơ hình thành gai.

3. Vị trí thường gặp của gai xương

• Cột sống cổ và thắt lưng: Gây đau cổ, vai, lưng và có thể chèn ép rễ thần kinh dẫn đến tê hoặc yếu tay chân.

• Gót chân: Thường gọi là gai gót, gây đau khi đứng hoặc đi lại, nhất là buổi sáng.

• Khớp gối, khớp háng: Làm đau và hạn chế vận động khớp, đặc biệt khi leo cầu thang hoặc đứng lên ngồi xuống.

• Vai: Gây đau khi giơ tay cao, thường nhầm với viêm gân chóp xoay.

4. Triệu chứng của gai xương

Không phải gai xương nào cũng gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi gai phát triển và chèn ép vào mô xung quanh, người bệnh có thể gặp:

• Đau nhức tại vị trí có gai, đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi.

• Cứng khớp, hạn chế biên độ vận động.

• Tê, châm chích hoặc yếu cơ nếu gai chèn ép thần kinh.

• Sưng nhẹ hoặc có cảm giác cộm, vướng tại vùng khớp bị ảnh hưởng.

5. Chẩn đoán gai xương

Bác sĩ thường dựa trên khám lâm sàng kết hợp chẩn đoán hình ảnh:

• X-quang: Là phương pháp cơ bản, giúp thấy rõ các mỏm gai mọc ra ở rìa xương.

• CT hoặc MRI: Được chỉ định khi nghi ngờ gai chèn ép dây thần kinh, tủy sống hoặc mô mềm.

• Đo mật độ xương: Giúp đánh giá tình trạng thoái hóa và sức khỏe tổng thể của xương.

6. Điều trị gai xương

Điều trị phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, vị trí và ảnh hưởng của gai. Mục tiêu là giảm đau, cải thiện vận động, ngăn tiến triển thêm.

6.1. Điều trị nội khoa

• Thuốc giảm đau và kháng viêm: Paracetamol, NSAIDs (như ibuprofen, diclofenac) được dùng ngắn hạn.

• Thuốc giãn cơ: Giúp giảm co cứng cơ quanh vùng tổn thương.

• Tiêm corticoid tại chỗ: Áp dụng khi đau nhiều, không đáp ứng thuốc uống, nhưng cần hạn chế tiêm lặp lại.

• Vật lý trị liệu: Bao gồm kéo giãn cột sống, chiếu tia hồng ngoại, sóng ngắn, điện xung, và các bài tập phục hồi chức năng giúp tăng linh hoạt khớp và giảm đau.

6.2. Điều trị ngoại khoa

Phẫu thuật được cân nhắc khi:

• Gai gây chèn ép thần kinh nặng, gây yếu hoặc teo cơ.

• Đau kéo dài dù đã điều trị nội khoa tích cực trên 6 tháng.

• Phẫu thuật có thể là mài hoặc cắt bỏ gai xương, hoặc giải ép thần kinh nếu có chèn ép nặng.

7. Phòng ngừa gai xương

• Giữ cân nặng hợp lý để giảm tải trọng lên khớp.

• Duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng, làm việc và khiêng vác.

• Tập thể dục đều đặn (bơi lội, yoga, đi bộ nhẹ) giúp tăng linh hoạt khớp.

• Tránh chấn thương và quá tải khớp.

• Bổ sung canxi, vitamin D và collagen vừa đủ theo hướng dẫn bác sĩ.

Tham khảo thêm:

TỔNG QUAN VIÊM KHỚP: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ ĐIỀU TRỊ

HEALTH TALK: NÂNG CAO SỨC KHOẺ CƠ XƯƠNG KHỚP & HIỆU SUẤT LÀM VIỆC

8. Khi nào cần đến bác sĩ?

Bạn nên đi khám khi có các dấu hiệu sau:

• Đau kéo dài trên 2 tuần, không đáp ứng thuốc giảm đau thông thường.

• Tê yếu tay chân, hạn chế vận động nặng.

• Đau kèm sưng, sốt, hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân.

9. Tiên lượng

Phần lớn gai xương tiến triển chậm và có thể kiểm soát được bằng điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, nếu không được xử lý sớm, gai có thể lớn dần và gây chèn ép thần kinh, ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng sống.

10. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Gai xương có thể tự hết không?

Không. Một khi gai xương đã hình thành, chúng không thể tự tiêu biến. Tuy nhiên, nếu được điều trị đúng cách, triệu chứng có thể giảm rõ rệt và bệnh nhân vẫn sinh hoạt bình thường.

2. Có nên nắn chỉnh hoặc bấm huyệt để chữa gai xương không?

Không nên tự ý thực hiện. Các thao tác mạnh có thể làm tổn thương dây thần kinh hoặc làm gai chèn ép nặng hơn.

3. Tập thể dục có làm gai xương nặng thêm không?

Tập đúng cách sẽ giúp giảm triệu chứng. Nên chọn các bài tập nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh hoặc mang vác nặng.

4. Có nên phẫu thuật ngay khi phát hiện gai xương không?

Không. Phẫu thuật chỉ nên thực hiện khi điều trị nội khoa thất bại hoặc có chèn ép thần kinh nghiêm trọng.

Kết luận

Gai xương là hậu quả của quá trình thoái hóa hoặc viêm mạn tính, không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế tiến triển nặng về sau.

Để đặt lịch khám và theo dõi Gai xương tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37