Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

1. Đường trong nước tiểu là gì?

Bình thường, trong nước tiểu không có đường (glucose). Tất cả lượng đường từ máu được thận lọc qua cầu thận và tái hấp thu hoàn toàn ở ống thận, vì cơ thể cần giữ lại năng lượng.

Khi đường xuất hiện trong nước tiểu, tức là có sự bất thường: hoặc đường trong máu quá cao khiến thận không kịp hấp thu, hoặc thận bị tổn thương không giữ được đường.Hiện tượng này gọi là đường niệu hay đường trong nước tiểu.

Đường trong nước tiểu không phải là một bệnh, nhưng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng về sức khỏe, đặc biệt liên quan đến đái tháo đường và bệnh lý thận.

2. Cơ chế hình thành

Thận hoạt động như một “máy lọc thông minh”:

• Mỗi ngày, hàng trăm lít máu được lọc qua cầu thận.

• Glucose được lọc ra cùng các chất khác, sau đó được ống thận hấp thu lại để tái sử dụng.

Tuy nhiên, khi đường huyết trong máu vượt ngưỡng khoảng 180 mg/dL, ống thận không thể hấp thu hết. Phần đường dư thừa sẽ thoát ra ngoài qua nước tiểu. Đó là lý do khi xét nghiệm, ta phát hiện có đường trong nước tiểu.

3. Nguyên nhân gây đường trong nước tiểu

a. Do tăng đường huyết

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, thường gặp ở:

• Bệnh đái tháo đường: khi insulin thiếu hoặc hoạt động kém, đường không đi vào tế bào được, khiến nồng độ trong máu tăng cao.

• Tiền đái tháo đường: đường máu bắt đầu tăng nhẹ, đôi khi đã xuất hiện glucose trong nước tiểu.

• Căng thẳng, nhiễm trùng, sau phẫu thuật: khiến đường huyết tăng tạm thời.

• Dùng thuốc corticoid kéo dài hoặc thuốc lợi tiểu mạnh.

b. Do rối loạn ở thận

Một số bệnh lý làm ống thận kém hấp thu đường, dù đường huyết bình thường:

• Glucos niệu thận nguyên phát (di truyền): ống thận bẩm sinh không hấp thu được đường.

• Viêm thận, tổn thương ống thận do thuốc, nhiễm độc hoặc bệnh mạn tính.

• Hội chứng Fanconi (hiếm gặp) gây mất nhiều chất qua nước tiểu, trong đó có glucose.

c. Do yếu tố sinh lý, tạm thời

Không phải lúc nào có đường trong nước tiểu cũng là bệnh:

• Sau khi ăn quá nhiều đồ ngọt.

• Phụ nữ mang thai: do thay đổi hormone, thận tăng lọc nên có thể xuất hiện đường nhẹ trong nước tiểu.

• Trẻ em, người gầy yếu, người bị sốt cao hoặc stress, đôi khi có glucose niệu thoáng qua.

4. Dấu hiệu nhận biết

Phần lớn người có đường trong nước tiểu không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện tình cờ khi xét nghiệm.

Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là đái tháo đường, có thể xuất hiện các biểu hiện sau:

• Tiểu nhiều, khát nước, ăn nhiều nhưng sụt cân.

• Mệt mỏi, dễ cáu, ngủ kém.

• Vết thương lâu lành, hay nhiễm trùng da hoặc niêm mạc.

• Ngứa vùng kín, tiểu buốt, tiểu rát, đặc biệt ở phụ nữ (do đường trong nước tiểu tạo môi trường cho vi khuẩn và nấm phát triển).

Nếu bạn có một hoặc nhiều dấu hiệu trên, nên đi khám sớm để kiểm tra đường huyết và chức năng thận.

5. Đường trong nước tiểu có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm tùy thuộc nguyên nhân.

Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là dấu hiệu tạm thời, không cần quá lo lắng.

Tuy nhiên, nếu kéo dài, đặc biệt do tiểu đường, có thể dẫn đến:

• Nhiễm trùng tiểu tái phát: do nước tiểu có đường là môi trường cho vi khuẩn sinh sôi.

• Mất nước và điện giải: vì đường kéo theo nước qua nước tiểu.

• Tổn thương thận mạn tính: khi đường huyết cao kéo dài gây dày màng lọc cầu thận.

• Tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, mù lòa hoặc hoại tử chi ở bệnh nhân đái tháo đường.

Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị nguyên nhân là rất quan trọng.

6. Chẩn đoán

Khi xét nghiệm nước tiểu thấy có đường, bác sĩ sẽ tiến hành các kiểm tra bổ sung để xác định nguyên nhân:

• Đường huyết lúc đói và sau ăn: Nếu tăng cao, có thể mắc đái tháo đường.

• HbA1c: Phản ánh mức đường huyết trung bình trong 3 tháng.

• Xét nghiệm chức năng thận: Creatinin, ure, microalbumin niệu.

• Tổng phân tích nước tiểu: Xem có kèm theo protein, máu hoặc tế bào viêm.

• Siêu âm thận – tiết niệu: Để phát hiện các tổn thương cấu trúc.

Ở phụ nữ mang thai, bác sĩ có thể chỉ định nghiệm pháp dung nạp đường (OGTT) để tầm soát tiểu đường thai kỳ.

7. Điều trị

Cách điều trị phụ thuộc nguyên nhân chính.

a. Nếu do đái tháo đường

• Ăn uống lành mạnh: giảm tinh bột, đường, bánh kẹo, nước ngọt có gas.

• Tăng rau xanh, chất xơ, đạm nạc, cá, hạn chế chất béo bão hòa.

• Tập thể dục thường xuyên: đi bộ nhanh, bơi, đạp xe ít nhất 30 phút mỗi ngày.

• Tuân thủ thuốc hoặc tiêm insulin theo chỉ định bác sĩ.

• Theo dõi đường huyết định kỳ.

Khi đường huyết được kiểm soát, đường trong nước tiểu sẽ biến mất.

b. Nếu do bệnh lý ở thận

• Điều trị viêm thận, kiểm soát huyết áp và đường huyết.

• Ngừng các thuốc có hại cho thận (theo hướng dẫn bác sĩ).

• Uống đủ nước, tránh nhịn tiểu.

• Theo dõi chức năng thận định kỳ.

c. Nếu do sinh lý

• Không cần điều trị đặc biệt.

• Điều chỉnh chế độ ăn, nghỉ ngơi, kiểm tra lại sau 1–2 tuần.

• Trong thai kỳ, cần theo dõi sát để loại trừ đái tháo đường thai kỳ.

8. Cách phòng ngừa

Phòng bệnh luôn dễ hơn chữa bệnh. Để ngăn ngừa đường xuất hiện trong nước tiểu, cần duy trì lối sống lành mạnh:

• Ăn uống cân bằng: hạn chế đường tinh luyện, đồ ăn nhanh, nước ngọt.

• Giữ cân nặng hợp lý.

• Tập thể dục đều đặn.

• Kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết nếu bạn đã có bệnh nền.

• Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.

• Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng.

• Khám sức khỏe định kỳ mỗi 6–12 tháng, đặc biệt với người trên 40 tuổi hoặc có tiền sử gia đình tiểu đường.

9. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu:

• Kết quả xét nghiệm nước tiểu có đường.

• Có triệu chứng tiểu nhiều, khát nhiều, mệt mỏi, sụt cân.

• Đang mang thai và có đường niệu.

• Đang điều trị tiểu đường nhưng đường niệu vẫn cao.

Không nên tự mua thuốc “giảm đường” hoặc dùng các sản phẩm “thải độc thận” không rõ nguồn gốc. Việc điều trị sai có thể làm tổn thương thận nặng hơn.

10. Tiên lượng

Đường trong nước tiểu có thể hồi phục hoàn toàn nếu phát hiện sớm và kiểm soát nguyên nhân. Tuy nhiên, nếu bỏ qua hoặc điều trị muộn, đặc biệt ở người tiểu đường, có thể dẫn đến suy thận mạn, biến chứng tim mạch hoặc thần kinh.

Do đó, đừng xem thường kết quả xét nghiệm “có đường trong nước tiểu” – đó có thể là tín hiệu sớm giúp bạn phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm về sau.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có đường trong nước tiểu có phải bị tiểu đường không?

Không hẳn. Đường trong nước tiểu có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng tiểu đường là nguyên nhân phổ biến nhất, nên cần xét nghiệm máu để xác định.

2. Đường trong nước tiểu có gây ngứa vùng kín không?

Có. Đường là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm, đặc biệt ở phụ nữ, dễ gây ngứa, tiểu buốt, viêm âm đạo.

3. Có thể tự phát hiện đường trong nước tiểu tại nhà không?

Có thể dùng que thử nước tiểu nhanh bán ở nhà thuốc, nhưng kết quả chỉ mang tính sàng lọc. Nếu dương tính, bạn nên đến phòng khám để xét nghiệm chính xác hơn.

4. Phụ nữ mang thai có đường trong nước tiểu có nguy hiểm không?

Có thể là dấu hiệu đái tháo đường thai kỳ – cần được kiểm tra sớm để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

5. Làm thế nào để hết đường trong nước tiểu?

Phải điều trị nguyên nhân gốc, thường là kiểm soát tốt đường huyết và chức năng thận. Khi đường huyết ổn định, đường trong nước tiểu sẽ biến mất.

Để đặt lịch khám và theo dõi Đường trong nước tiểu tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B101-103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37