Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Viêm gan siêu vi B là gì?

Viêm gan siêu vi B là bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt ở châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam.

Khác với viêm gan A chỉ gây bệnh cấp tính, viêm gan B có thể tiến triển mạn tính, dẫn đến xơ gan và ung thư gan nếu không phát hiện và điều trị kịp thời.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có hơn 250 triệu người sống chung với viêm gan B mạn tính trên toàn cầu.

Nguyên nhân và đường lây truyền

1. Tác nhân

• Tác nhân gây bệnh là virus viêm gan B (HBV) – thuộc họ Hepadnaviridae.

• HBV có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường, trong máu khô có thể sống tới 7 ngày và vẫn lây nhiễm.

2. Đường lây

• Đường máu: truyền máu, tiêm chích ma túy, dùng chung kim tiêm, dụng cụ y tế hoặc thẩm mỹ không tiệt trùng.

• Đường tình dục: quan hệ không an toàn, đặc biệt khi có nhiều bạn tình.

• Từ mẹ sang con: trong lúc sinh nở, tỷ lệ lây truyền có thể lên đến 90% nếu mẹ HBeAg dương tính.

• Tiếp xúc trực tiếp: với máu hoặc dịch tiết của người nhiễm.

Yếu tố nguy cơ

Một số nhóm có nguy cơ cao mắc HBV:

• Trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm HBV.

• Người quan hệ tình dục không an toàn.

• Người tiêm chích ma túy.

• Nhân viên y tế, người thường xuyên tiếp xúc với máu.

• Người chạy thận nhân tạo lâu dài.

Triệu chứng của viêm gan B

1. Viêm gan B cấp tính

Thời gian ủ bệnh: 1,5 – 6 tháng. Triệu chứng có thể:

• Sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn.

• Buồn nôn, nôn, đau hạ sườn phải.

• Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu.

• Một số người không có triệu chứng (nhiễm HBV thể ẩn).

Khoảng 90% người lớn khỏi hoàn toàn sau giai đoạn cấp, chỉ 5–10% tiến triển thành mạn tính. Ngược lại, ở trẻ sơ sinh, tỷ lệ thành mạn tính lên đến 90% nếu nhiễm ngay từ lúc sinh.

2. Viêm gan B mạn tính

• Thường không triệu chứng trong nhiều năm.

• Có thể chỉ phát hiện qua xét nghiệm máu định kỳ.

• Khi bệnh tiến triển: mệt mỏi, ăn uống kém, vàng da, báng bụng, phù chân, xuất huyết dưới da.

Biến chứng của viêm gan B mạn tính

• Xơ gan: 20–30% bệnh nhân HBV mạn sẽ tiến triển sau 20–30 năm.

• Ung thư gan nguyên phát (HCC): nguy cơ cao gấp 100 lần so với người bình thường.

• Suy gan cấp (hiếm, nhưng có thể xảy ra trong thể bùng phát).

Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm gan B

Chẩn đoán dựa vào xét nghiệm huyết thanh học và tải lượng virus, kết hợp với đánh giá chức năng gan.

1. Xét nghiệm huyết thanh học

• HBsAg (+): chỉ dấu đang nhiễm HBV.

• Anti-HBs (+): đã có miễn dịch (do tiêm vaccine hoặc từng nhiễm).

• HBeAg (+): virus đang nhân lên mạnh, lây nhiễm cao.

• Anti-HBe (+): giai đoạn lui bệnh hoặc virus nhân lên thấp.

• Anti-HBc IgM (+): nhiễm HBV cấp.

• Anti-HBc IgG (+): đã hoặc đang nhiễm HBV

2. Xét nghiệm định lượng

• HBV-DNA: đo tải lượng virus, đơn vị IU/mL.

20.000 IU/mL (ở HBeAg dương tính) hoặc > 2.000 IU/mL (ở HBeAg âm tính): nguy cơ tiến triển.

3. Xét nghiệm chức năng gan

• ALT (SGPT) tăng: > 40 U/L (nam), > 35 U/L (nữ).

• AST (SGOT): có thể tăng song song với ALT.

• Bilirubin tăng khi có vàng da.

4. Chẩn đoán mạn tính

• HBsAg dương tính trên 6 tháng.

• HBV-DNA tăng và/hoặc men gan tăng.

• Sinh thiết gan hoặc FibroScan: có xơ hóa gan.

Điều trị viêm gan B

1. Viêm gan B cấp tính

• Không có thuốc đặc hiệu, điều trị hỗ trợ: nghỉ ngơi, ăn uống lành mạnh, tránh rượu bia, tránh thuốc gây độc gan.

• Theo dõi men gan và chức năng đông máu.

• Hầu hết sẽ tự khỏi sau 6 tháng.

2. Viêm gan B mạn tính

Mục tiêu: ức chế sự nhân lên của virus, ngăn ngừa xơ gan và ung thư gan.

Thuốc kháng virus đường uống (nucleos(t)ide analogues):

• Tenofovir (TDF, TAF).

• Entecavir.

• Lamivudine, Adefovir (ít dùng do kháng thuốc).

Thuốc tiêm interferon (Peg-IFN):

• Có thể giúp đạt đáp ứng miễn dịch, nhưng nhiều tác dụng phụ.

Việc điều trị có thể kéo dài nhiều năm, đôi khi suốt đời, tùy tình trạng bệnh.

3. Theo dõi định kỳ

• Xét nghiệm HBV-DNA, men gan mỗi 3–6 tháng.

• Siêu âm gan và AFP (alpha-fetoprotein) mỗi 6 tháng để phát hiện sớm ung thư gan.

Phòng ngừa viêm gan B

1. Tiêm vaccine

• Hiệu quả bảo vệ > 95%.

• Lịch tiêm: 3 mũi cơ bản (0 – 1 – 6 tháng).

• Trẻ sơ sinh: tiêm mũi đầu tiên trong 24 giờ sau sinh.

2. Dự phòng lây từ mẹ sang con

• Tiêm vaccine HBV + globulin miễn dịch (HBIG) cho trẻ sơ sinh có mẹ HBsAg dương tính.

• Có thể dùng Tenofovir cho mẹ có tải lượng virus cao từ tuần thai 28.

3. Dự phòng lây qua máu và tình dục

• Không dùng chung kim tiêm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng.

• Quan hệ tình dục an toàn, dùng bao cao su.

• Truyền máu, thủ thuật y tế phải qua sàng lọc HBV.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

• Có triệu chứng vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài.

• Xét nghiệm máu phát hiện HBsAg dương tính.

• Có tiền sử gia đình xơ gan, ung thư gan.

• Đang điều trị HBV mạn, cần theo dõi định kỳ.

Kết luận

• Viêm gan siêu vi B là bệnh truyền nhiễm phổ biến, có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan.

• Chẩn đoán dựa trên huyết thanh học (HBsAg), HBV-DNA và chức năng gan.

• Điều trị lâu dài bằng thuốc kháng virus giúp kiểm soát bệnh.

• Tiêm vaccine và phòng ngừa lây nhiễm là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ cộng đồng.

Nếu bạn hoặc người thân có HBsAg dương tính, hãy đi khám chuyên khoa Tiêu hóa – Gan mật để được tư vấn điều trị và theo dõi định kỳ.

Để đặt lịch khám, tầm soát Viêm gan siêu vi B tại DYM Medical Center Vietnam, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về viêm gan siêu vi B

1. Viêm gan B có chữa khỏi hẳn được không?

Hiện chưa có thuốc loại bỏ hoàn toàn HBV. Tuy nhiên, điều trị kháng virus giúp ức chế virus lâu dài, hạn chế biến chứng.

2. Người mang HBsAg có phải kiêng hẳn rượu bia không?

Có. Rượu bia làm tổn thương gan và đẩy nhanh quá trình xơ gan.

3. Tiêm vaccine viêm gan B rồi có cần xét nghiệm lại không?

Có thể xét nghiệm Anti-HBs sau 1–2 tháng. Nếu Anti-HBs ≥ 10 mIU/mL nghĩa là đã có miễn dịch.

4. Phụ nữ mang thai bị viêm gan B có sinh con an toàn không?

Có. Nếu được quản lý tốt, tiêm vaccine + HBIG cho trẻ sau sinh, khả năng lây từ mẹ sang con giảm xuống dưới 5%.

5. Viêm gan B có lây qua ăn uống không?

Không. Bệnh không lây qua đường tiêu hóa như viêm gan A.