Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Vẹo cột sống ngực là gì?

Vẹo cột sống ngực là tình trạng cột sống ở đoạn ngực cong sang một bên thay vì thẳng như bình thường. Độ cong này thường được đo bằng góc Cobb trên phim X-quang.

Cột sống có độ cong ≥ 10 độ Cobb được xem là vẹo cột sống. Trong đó, vẹo cột sống ngực là dạng khá phổ biến, đặc biệt ở lứa tuổi học sinh, thiếu niên.

Bệnh có thể tiến triển âm thầm, ít gây triệu chứng ban đầu nhưng nếu không phát hiện và điều trị sớm có thể ảnh hưởng đến dáng đi, hô hấp và tim mạch.

Nguyên nhân gây vẹo cột sống ngực

Vẹo cột sống ngực có nhiều nguyên nhân, bao gồm:

1. Vẹo cột sống vô căn – chiếm khoảng 80% trường hợp, thường gặp ở trẻ 10–18 tuổi, nữ nhiều hơn nam.

2. Bẩm sinh: do dị tật xương cột sống (nửa đốt sống, dính đốt sống).

3. Liên quan thần kinh – cơ: gặp ở trẻ bại não, loạn dưỡng cơ, bệnh tủy sống.

4. Do thói quen sai tư thế: ngồi học, mang cặp lệch vai, cúi gập người lâu.

5. Nguyên nhân khác: chấn thương, lao cột sống, thoái hóa, u tủy, u cột sống.

Triệu chứng của vẹo cột sống ngực

Các biểu hiện có thể nhận thấy:

• Hai vai hoặc hai xương bả vai không cân xứng.

• Lồng ngực bên cao bên thấp.

• Khi cúi gập người, thấy cột sống lệch, một bên lưng gồ cao.

• Dáng đi nghiêng vẹo, mất cân đối thân hình.

• Đau lưng, mỏi cơ, khó thở khi gù vẹo nặng.

Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân ít đau, dễ bỏ sót. Đa số được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe học đường hoặc chụp X-quang.

Tiêu chuẩn chẩn đoán vẹo cột sống ngực

1. Khám lâm sàng

• Kiểm tra đối xứng vai, hông, bả vai.

• Thực hiện test cúi gập người về phía trước (Adam’s forward bend test): nếu có vẹo, sẽ thấy bên lưng nhô cao bất thường.

2. Hình ảnh học

• X-quang cột sống thẳng – nghiêng: là tiêu chuẩn chẩn đoán.

  • Đo góc Cobb:

    • 10–20°: vẹo nhẹ.

    • 20–40°: vẹo trung bình.

    • 40°: vẹo nặng, nguy cơ tiến triển cao.

• MRI hoặc CT scan: dùng khi nghi ngờ nguyên nhân bệnh lý tủy sống hoặc dị tật bẩm sinh.

3. Phân loại

• Theo tuổi khởi phát: bẩm sinh, thiếu nhi (<10 tuổi), thiếu niên (10–18 tuổi), người lớn.

• Theo nguyên nhân: vô căn, bẩm sinh, thần kinh – cơ, thoái hóa.

Biến chứng của vẹo cột sống ngực

Nếu không điều trị, bệnh có thể gây:

• Biến dạng thân hình: lưng gù, vai lệch, hông lệch, ảnh hưởng thẩm mỹ và tâm lý.

• Đau lưng mạn tính: do mất cân bằng cơ – xương.

• Ảnh hưởng hô hấp: gù vẹo nặng làm hạn chế dung tích phổi.

• Ảnh hưởng tim mạch: gây tăng gánh tim phải khi biến dạng lồng ngực nặng.

• Thoái hóa cột sống sớm.

Điều trị vẹo cột sống ngực

Mục tiêu điều trị là ngăn ngừa tiến triển, cải thiện thẩm mỹ, duy trì chức năng hô hấp và vận động.

1. Theo dõi định kỳ

• Trẻ còn đang tăng trưởng, vẹo < 20°: khám và chụp X-quang 6–12 tháng/lần.

2. Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

• Bài tập kéo giãn, tăng cường cơ lưng – bụng.

• Liệu pháp Schroth, yoga, pilates (theo hướng dẫn chuyên gia).

• Ngồi học, mang cặp đúng tư thế.

3. Nẹp chỉnh hình

• Áp dụng cho trẻ còn tăng trưởng, độ cong 20–40°.

• Loại nẹp thường dùng: nẹp Boston, Milwaukee, nẹp TLSO.

• Cần mang đủ số giờ theo chỉ định (thường 18–23 giờ/ngày).

4. Phẫu thuật

Chỉ định khi:

• Góc Cobb > 40–50°.

• Bệnh tiến triển nhanh, ảnh hưởng hô hấp, tim mạch.

• Phương pháp: cố định cột sống bằng dụng cụ kim loại, giúp chỉnh thẳng và giữ vững.

Phòng ngừa vẹo cột sống ngực

• Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, đặc biệt giai đoạn dậy thì.

• Giữ tư thế ngồi học, làm việc đúng.

• Không mang cặp quá nặng, nên đeo hai quai đều vai.

• Tăng cường vận động, thể dục đều đặn (bơi lội, yoga, thể dục giữ thăng bằng).

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

• Thấy vai, hông, bả vai trẻ không đều.

• Trẻ than đau lưng, mệt mỏi bất thường.

• Khó thở khi gắng sức.

• Góc Cobb > 20° hoặc nghi ngờ tiến triển nhanh.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Vẹo cột sống ngực có tự hết không?

Không. Một khi đã hình thành, độ cong không tự biến mất, thậm chí có thể nặng dần theo thời gian.

2. Vẹo cột sống có di truyền không?

Có yếu tố gia đình. Nếu bố mẹ bị vẹo cột sống, con cái có nguy cơ cao hơn.

3. Tập thể dục có chữa được vẹo cột sống không?

Thể dục giúp cải thiện sức cơ, giảm đau, ngăn bệnh tiến triển nhưng không thay thế được nẹp hoặc phẫu thuật nếu đã cong nặng.

4. Khi nào trẻ cần mang nẹp chỉnh hình?

Khi còn tăng trưởng, vẹo 20–40° và có nguy cơ tiến triển.

5. Phẫu thuật vẹo cột sống có nguy hiểm không?

Đây là phẫu thuật lớn, có nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương thần kinh. Tuy nhiên, với kỹ thuật hiện đại, đa số ca phẫu thuật đạt kết quả tốt, giúp cải thiện dáng và chất lượng cuộc sống.

Kết luận

Vẹo cột sống ngực là bệnh lý khá thường gặp, đặc biệt ở tuổi dậy thì. Phát hiện sớm qua khám sức khỏe học đường và điều trị đúng cách giúp ngăn ngừa biến dạng nặng, bảo vệ chức năng hô hấp và tim mạch. Người bệnh cần được theo dõi lâu dài và tuân thủ chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả tối ưu.

Để đặt lịch thăm khám về tình trạng vẹo cột sống ngực tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37