Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Tổng quan về mật độ tuyến giáp kém đồng nhất

“Mật độ tuyến giáp kém đồng nhất” là cụm từ thường gặp trong các báo cáo siêu âm tuyến giáp. Đây không phải là một bệnh, mà là một dấu hiệu gợi ý tình trạng bất thường của mô tuyến giáp, có thể liên quan đến viêm, rối loạn miễn dịch hoặc biến đổi cấu trúc tuyến. Việc hiểu rõ ý nghĩa của kết quả này giúp người bệnh chủ động hơn trong theo dõi và điều trị.

Cấu trúc và chức năng của tuyến giáp

Tuyến giáp nằm ở phía trước cổ, có hình con bướm, gồm hai thùy phải – trái nối với nhau bởi eo giáp. Tuyến này sản xuất ra hormone T3 (Triiodothyronine) và T4 (Thyroxine), giúp điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt, năng lượng và phát triển của cơ thể.

Trên siêu âm bình thường, tuyến giáp có mật độ đồng nhất, âm vang mịn, phản xạ siêu âm đều. Khi xuất hiện tình trạng kém đồng nhất, nghĩa là mô tuyến có vùng phản âm khác nhau – nơi tăng, nơi giảm – biểu hiện tổn thương hoặc biến đổi mô học.

Nguyên nhân thường gặp của mật độ tuyến giáp kém đồng nhất

1. Viêm tuyến giáp Hashimoto (viêm giáp tự miễn mạn tính):

• Là nguyên nhân phổ biến nhất.

• Hệ miễn dịch tấn công chính tuyến giáp, gây viêm mạn tính và phá hủy mô tuyến.

• Trên siêu âm thường thấy tuyến to hoặc teo nhỏ, bờ không đều, âm vang kém và mô tuyến kém đồng nhất.

• Xét nghiệm máu thường có kháng thể kháng thyroglobulin (anti-TG) và kháng thể kháng peroxidase (anti-TPO) dương tính.

2. Viêm tuyến giáp bán cấp (De Quervain)

• Thường xuất hiện sau nhiễm siêu vi.

• Tuyến giáp sưng đau, bệnh nhân có thể sốt nhẹ, mệt mỏi.

• Siêu âm cho thấy mô tuyến giáp kém đồng nhất, có vùng giảm âm.

3. Viêm tuyến giáp do xơ hóa hoặc viêm mạn khác

• Mô tuyến giáp bị xơ hóa từng phần, xen lẫn vùng bình thường, gây hình ảnh không đồng nhất.

4. Bướu giáp nhân hoặc bướu giáp đa nhân

• Các nhân giáp (nang, đặc, hỗn hợp) làm thay đổi độ phản âm tổng thể của tuyến.

• Siêu âm cho thấy tuyến giáp không đều, có nhiều nhân kích thước khác nhau.

5. Sau xạ trị, phẫu thuật hoặc chấn thương vùng cổ

Mô giáp bị tổn thương, xơ hóa không đều dẫn đến hình ảnh kém đồng nhất.

6. Các bệnh hệ thống

Một số bệnh như lupus ban đỏ, viêm đa cơ, tiểu đường typ 1 có thể ảnh hưởng gián tiếp đến cấu trúc tuyến giáp.

Triệu chứng gợi ý rối loạn chức năng tuyến giáp

Mật độ tuyến giáp kém đồng nhất không luôn đi kèm triệu chứng, nhưng nếu có rối loạn chức năng tuyến giáp, người bệnh có thể gặp:

• Cường giáp (tuyến hoạt động quá mức):

  • Hồi hộp, run tay, sụt cân, đổ mồ hôi nhiều, khó ngủ, mắt lồi, nhịp tim nhanh.

• Suy giáp (tuyến hoạt động kém):

  • Mệt mỏi, tăng cân, da khô, rụng tóc, táo bón, lạnh, trầm cảm, trí nhớ giảm.

Nếu không có biểu hiện lâm sàng, người bệnh vẫn nên theo dõi định kỳ vì một số rối loạn giáp tiến triển âm thầm.

Chẩn đoán xác định

Khi phát hiện tuyến giáp kém đồng nhất trên siêu âm, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm:

1. Xét nghiệm máu

• TSH (hormone kích thích tuyến giáp): bình thường 0,4 – 4,0 mIU/L.

• FT4 (thyroxine tự do): 9 – 25 pmol/L.

• FT3 (triiodothyronine tự do): 3 – 7 pmol/L.

• Anti-TPO và Anti-TG: tăng cao trong bệnh Hashimoto.

2. Siêu âm tuyến giáp

• Đánh giá kích thước, mật độ, bờ tuyến, có nhân hay không.

• Hình ảnh kém đồng nhất thường thấy trong viêm hoặc xơ hóa.

3. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA)

• Chỉ định khi có nhân giáp đáng ngờ hoặc hình ảnh nghi ngờ ác tính.

4. Xạ hình tuyến giáp

• Đánh giá chức năng từng vùng của tuyến, xác định vùng “nóng” hoặc “lạnh”.

Hướng xử trí

• Nếu là viêm giáp Hashimoto:

  • Theo dõi định kỳ hormone giáp.

  • Nếu xuất hiện suy giáp, dùng hormone thay thế levothyroxin liều thích hợp.

• Nếu là viêm giáp bán cấp:

  • Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm (như NSAID).

  • Trường hợp nặng có thể dùng corticosteroid ngắn hạn.

• Nếu có nhân giáp:

  • Theo dõi định kỳ bằng siêu âm mỗi 6–12 tháng.

  • Sinh thiết nếu nhân tăng kích thước hoặc có đặc điểm nghi ngờ ác tính.

• Nếu không có rối loạn chức năng:

  • Không cần điều trị ngay, chỉ theo dõi định kỳ siêu âm và xét nghiệm máu 1–2 lần/năm.

Phòng ngừa và theo dõi

• Duy trì chế độ ăn đủ iod, không thừa hay thiếu.

• Hạn chế tiếp xúc với phóng xạ vùng cổ.

• Kiểm tra định kỳ nếu có tiền sử bệnh tuyến giáp hoặc người thân mắc bệnh tự miễn.

• Giữ lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, không hút thuốc, tránh thức khuya.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám chuyên khoa nội tiết hoặc siêu âm kiểm tra khi có các biểu hiện:

• Cảm giác cổ to lên, nuốt vướng.

• Mệt mỏi kéo dài, thay đổi cân nặng bất thường.

• Run tay, đánh trống ngực, sợ lạnh hoặc rụng tóc.

• Có kết quả siêu âm ghi nhận “mật độ tuyến giáp kém đồng nhất”.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Mật độ tuyến giáp kém đồng nhất có nguy hiểm không?

Không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo tuyến giáp đang bị viêm, xơ hóa hoặc rối loạn miễn dịch, cần được theo dõi định kỳ.

2. Tình trạng này có thể trở lại bình thường không?

Trong viêm giáp tạm thời, cấu trúc có thể hồi phục sau vài tháng. Nhưng trong viêm giáp Hashimoto, thay đổi này thường kéo dài suốt đời.

3. Có cần uống thuốc khi chưa có triệu chứng?

Nếu chức năng giáp vẫn bình thường, thường không cần điều trị. Bác sĩ sẽ chỉ định thuốc khi có suy giáp hoặc cường giáp rõ ràng.

4. Có nên kiêng ăn gì không?

Không cần kiêng đặc biệt, chỉ cần ăn uống cân đối, đủ iod (từ muối iod, hải sản). Tránh lạm dụng thực phẩm chức năng chứa iod hoặc tảo biển.

5. Nên tái khám bao lâu một lần?

Tùy từng trường hợp, trung bình 6–12 tháng tái khám và làm lại xét nghiệm hormone giáp, siêu âm để theo dõi diễn tiến.

Kết luận

“Mật độ tuyến giáp kém đồng nhất” là một dấu hiệu siêu âm gợi ý sự thay đổi cấu trúc mô giáp, thường gặp trong viêm hoặc rối loạn miễn dịch. Mặc dù không phải là bệnh nguy hiểm ngay, người bệnh vẫn cần được theo dõi định kỳ, xét nghiệm chức năng tuyến giáp và khám chuyên khoa nội tiết để phát hiện sớm các rối loạn có thể xảy ra.

Để đặt lịch khám và theo dõi Mật độ tuyến giáp kém đồng nhất tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B101-103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37