TIN TỨC

Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

NỐT VÔI TIỀN LIỆT TUYẾN: NGUYÊN NHÂN, Ý NGHĨA VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Tin tức

Jan 22, 2026

Tổng quan về nốt vôi tiền liệt tuyến

Nốt vôi tiền liệt tuyến là sự hiện diện của những ổ vôi hóa hoặc sỏi nhỏ trong nhu mô tuyến tiền liệt. Đây là một tình trạng thường gặp khi siêu âm bụng hoặc siêu âm qua trực tràng.

Theo thống kê, có tới 70–80% nam giới trên 50 tuổi có thể có vôi hóa tuyến tiền liệt ở các mức độ khác nhau. Hầu hết các trường hợp không gây triệu chứng và được xem là biểu hiện của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, trong một số tình huống, nốt vôi có thể liên quan đến viêm tuyến tiền liệt mạn tính, phì đại tuyến tiền liệt hoặc ung thư tuyến tiền liệt.

Nguyên nhân hình thành nốt vôi

Lão hóa tự nhiên: khi tuổi cao, dòng tiết dịch tuyến tiền liệt chậm lại, lắng đọng tạo nên vôi hóa.
Viêm tuyến tiền liệt mạn tính: nhiễm khuẩn kéo dài dẫn đến ứ đọng, xơ hóa và lắng đọng calci.
Phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH): làm tắc nghẽn dòng chảy của dịch tiết, góp phần hình thành nốt vôi.
Sỏi niệu đạo – tuyến tiền liệt: dịch tiểu trào ngược vào tuyến gây lắng đọng tinh thể.
Sau can thiệp hoặc chấn thương: sinh thiết, phẫu thuật hoặc viêm nhiễm cũ để lại ổ vôi hóa.

Triệu chứng

Phần lớn nốt vôi không gây triệu chứng. Tuy nhiên, nếu kèm theo bệnh lý khác, người bệnh có thể gặp:

Tiểu khó, tia tiểu yếu.
Tiểu ngắt quãng, tiểu nhiều lần, tiểu đêm.
Đau tức vùng tầng sinh môn, đau khi xuất tinh.
Có máu trong tinh dịch (hiếm gặp).
Triệu chứng của viêm tuyến tiền liệt mạn tính.

Ý nghĩa lâm sàng

Hầu hết nốt vôi là lành tính và không cần điều trị.
Tuy nhiên, chúng có thể là dấu hiệu gián tiếp của:
- Viêm tuyến tiền liệt mạn.
- Phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
- Rất hiếm: ung thư tuyến tiền liệt (nếu nốt vôi kèm khối giảm âm, PSA tăng).

Do đó, phát hiện nốt vôi cần đánh giá trong bối cảnh triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm liên quan.

Chẩn đoán

1. Siêu âm

Siêu âm bụng hoặc siêu âm qua trực tràng (TRUS):
- Hình ảnh nốt tăng âm, có bóng lưng, kích thước vài mm đến vài cm.
- Có thể phân bố rải rác hoặc tụ thành đám.

2. Xét nghiệm máu

PSA (Prostate Specific Antigen): để loại trừ ung thư tuyến tiền liệt.
Bình thường: < 4 ng/mL.
Cần lưu ý: PSA có thể tăng trong viêm tuyến tiền liệt và phì đại lành tính.

3. Xét nghiệm nước tiểu và tinh dịch

Tìm dấu hiệu viêm, nhiễm khuẩn.

4. MRI tuyến tiền liệt (khi cần)

Giúp phân biệt vôi hóa lành tính với tổn thương nghi ngờ ung thư.

Điều trị

1. Trường hợp không triệu chứng

Không cần điều trị đặc hiệu.
Chỉ cần theo dõi định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh.

2. Trường hợp có triệu chứng đi kèm

Viêm tuyến tiền liệt mạn: dùng kháng sinh theo kháng sinh đồ, thuốc giảm đau, kháng viêm.
Phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH):
- Thuốc chẹn alpha (tamsulosin, alfuzosin).
- Thuốc ức chế 5-alpha reductase (finasteride, dutasteride).
- Phẫu thuật nội soi cắt đốt tuyến tiền liệt (TURP) nếu triệu chứng nặng.
Sỏi lớn gây tắc nghẽn hoặc triệu chứng nặng: có thể cân nhắc phẫu thuật lấy sỏi.

3. Điều trị hỗ trợ

Uống nhiều nước, hạn chế rượu bia, cà phê.
Tránh ngồi lâu, hạn chế thức khuya, giảm stress.
Quan hệ tình dục đều đặn giúp lưu thông dịch tuyến tiền liệt.

Phòng ngừa

Vệ sinh đường tiết niệu – sinh dục tốt.
Điều trị sớm các viêm nhiễm niệu sinh dục.
Uống đủ nước (2 lít/ngày).
Sinh hoạt điều độ, tránh ngồi lâu, tránh táo bón.
Khám sức khỏe nam khoa định kỳ, đặc biệt sau 45–50 tuổi.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Khi có rối loạn tiểu tiện kéo dài.
Đau tức vùng tầng sinh môn hoặc đau khi xuất tinh.
Có máu trong tinh dịch.
Kết quả siêu âm cho thấy nốt vôi kèm theo khối bất thường hoặc PSA tăng.

Kết luận

Nốt vôi tiền liệt tuyến là phát hiện phổ biến và đa phần là lành tính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nó có thể liên quan đến viêm mạn, phì đại tuyến tiền liệt hoặc hiếm gặp hơn là ung thư.

Vì vậy, nếu được chẩn đoán có nốt vôi, nam giới nên thăm khám chuyên khoa nam học – tiết niệu để đánh giá đầy đủ, tránh lo lắng không cần thiết và kịp thời xử trí nếu có bệnh lý đi kèm.