Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

Giang mai là gì?

Giang mai là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD) do vi khuẩn Treponema pallidum gây ra. Đây là một loại xoắn khuẩn có khả năng xâm nhập qua niêm mạc hoặc da trầy xước, sau đó theo máu lan tới nhiều cơ quan khác nhau.

Bệnh có tiến triển chậm, kéo dài nhiều năm với nhiều giai đoạn, dễ bị bỏ sót nếu không đi khám sớm. Nếu không điều trị, giang mai có thể gây biến chứng nặng nề ở tim mạch, thần kinh và có thể dẫn tới tử vong.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 7 triệu ca giang mai mới, trong đó nhiều trường hợp không được chẩn đoán kịp thời.

Nguyên nhân và đường lây truyền

Giang mai lây chủ yếu qua:

• Quan hệ tình dục không an toàn (qua đường âm đạo, hậu môn, miệng).

• Truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh.

• Đường máu: qua truyền máu, kim tiêm chung (rất hiếm hiện nay do kiểm soát y tế chặt chẽ).

• Tiếp xúc trực tiếp với tổn thương giang mai ở da, niêm mạc.

Vi khuẩn giang mai không lây qua tiếp xúc thông thường như bắt tay, dùng chung chén đũa, ghế ngồi… vì chúng dễ chết khi ra môi trường bên ngoài.

Triệu chứng của giang mai theo từng giai đoạn

Bệnh giang mai có thể diễn tiến âm thầm qua nhiều năm. Triệu chứng thay đổi theo từng giai đoạn:

1. Giang mai giai đoạn 1

• Xuất hiện săng giang mai: một vết loét nông, tròn, bờ rõ, không đau, không ngứa, thường ở bộ phận sinh dục, miệng hoặc hậu môn.

• Hạch vùng bẹn sưng to, không đau.

• Săng tự lành sau 3–6 tuần, khiến nhiều người lầm tưởng đã khỏi.

2. Giang mai giai đoạn 2

• Xuất hiện sau 6–12 tuần kể từ khi có săng.

• Dấu hiệu nổi bật: phát ban toàn thân, đặc biệt ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, không ngứa.

• Có thể kèm theo: mệt mỏi, đau họng, sưng hạch, rụng tóc loang lổ.

• Các triệu chứng cũng tự biến mất sau vài tuần đến vài tháng.

3. Giang mai kín (tiềm ẩn)

• Không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng.

• Xét nghiệm huyết thanh vẫn dương tính.

• Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều năm.

4. Giang mai giai đoạn 3 (muộn)

Xuất hiện sau 10–30 năm nếu không điều trị:

• Giang mai tim mạch: phình động mạch chủ, suy tim.

• Giang mai thần kinh: viêm màng não, liệt, rối loạn tâm thần, sa sút trí tuệ.

• Củ giang mai: các khối u mềm dưới da hoặc nội tạng, có thể phá hủy tổ chức.

5. Giang mai bẩm sinh

• Trẻ bị lây từ mẹ khi mang thai.

• Có thể gây sảy thai, thai chết lưu, hoặc trẻ sinh ra bị dị tật, mù, điếc, biến dạng xương.

Biến chứng nguy hiểm

Nếu không phát hiện và điều trị sớm, giang mai có thể gây:

• Tổn thương tim mạch (15–30% trường hợp giang mai muộn).

• Tổn thương thần kinh trung ương, có thể dẫn đến liệt toàn thân.

• Lây sang thai nhi với hậu quả nặng nề.

• Tăng nguy cơ nhiễm HIV gấp 2–5 lần do loét sinh dục tạo điều kiện cho virus xâm nhập.

Tham khảo thêm:

BỆNH TÌNH DỤC (STD/STI): NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT ĐỂ PHÒNG NGỪA

CÁCH KIỂM TRA VÚ TẠI NHÀ & DẤU HIỆU NHẬN BIẾT UNG THƯ VÚ

KHÁM TIỀN HÔN NHÂN, BƯỚC CHUẨN BỊ CHO CUỘC SỐNG HÔN NHÂN

Chẩn đoán giang mai

Bác sĩ sẽ dựa vào:

1. Khám lâm sàng: tìm săng, ban giang mai, hạch to.

2. Xét nghiệm huyết thanh học

• Xét nghiệm không đặc hiệu: VDRL, RPR (Rapid Plasma Reagin)có thể phát hiện kháng thể chống lipid.

• Xét nghiệm đặc hiệu: TPHA (Treponema Pallidum Hemagglutination Assay), FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption).

3. Xét nghiệm trực tiếp: soi xoắn khuẩn giang mai từ dịch loét (ít áp dụng hiện nay).

Kết hợp các xét nghiệm này giúp chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh và theo dõi sau điều trị.

Điều trị giang mai

Thuốc điều trị

• Benzathine penicillin G là thuốc lựa chọn hàng đầu, tiêm bắp.

• Liều và số lần tiêm tùy thuộc giai đoạn bệnh:

  • Giang mai giai đoạn 1 và 2: tiêm một liều duy nhất.

  • Giang mai muộn: tiêm mỗi tuần một liều, kéo dài 3 tuần.

• Với người dị ứng penicillin, có thể thay thế bằng doxycycline hoặc ceftriaxone, nhưng hiệu quả thấp hơn.

Theo dõi sau điều trị

• Xét nghiệm huyết thanh định kỳ (sau 3, 6, 12 tháng) để đánh giá hiệu quả.

• Nếu kết quả không giảm hoặc tái phát, cần kiểm tra lại khả năng tái nhiễm hoặc kháng thuốc.

Lưu ý quan trọng

• Điều trị phải đủ liều, đúng phác đồ.

• Bạn tình cũng cần được xét nghiệm và điều trị đồng thời để tránh lây nhiễm chéo.

• Không quan hệ tình dục cho đến khi bác sĩ xác nhận bệnh đã khỏi.

Phòng ngừa giang mai

• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách.

• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.

• Phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm giang mai trong thai kỳ để phòng giang mai bẩm sinh.

• Không dùng chung kim tiêm, tránh tiếp xúc trực tiếp với tổn thương giang mai của người khác.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giang mai có chữa khỏi hoàn toàn không?

Có. Nếu phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ bằng penicillin, giang mai có thể khỏi hoàn toàn, không để lại biến chứng.

2. Sau khi điều trị, có bị tái phát không?

Bệnh có thể tái nhiễm nếu quan hệ tình dục không an toàn với người mắc giang mai khác. Vì vậy, cần điều trị cả bạn tình và duy trì lối sống tình dục an toàn.

3. Bao lâu sau khi tiếp xúc mới phát hiện được giang mai?

Thông thường, săng giang mai xuất hiện sau 10–90 ngày (trung bình 21 ngày) kể từ khi nhiễm xoắn khuẩn. Tuy nhiên, xét nghiệm huyết thanh có thể phát hiện sớm hơn.

4. Giang mai có lây qua hôn môi không?

Có, nếu người bệnh có săng hoặc tổn thương giang mai ở miệng. Do đó, tránh tiếp xúc trực tiếp khi có nghi ngờ.

5. Giang mai có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Nếu được điều trị sớm, bệnh ít ảnh hưởng. Tuy nhiên, giang mai muộn có thể gây tổn thương cơ quan sinh dục, ảnh hưởng đến khả năng mang thai và sinh nở.

Để đặt lịch khám và theo dõi Giang mai tại DYM Medical Center, quý khách vui lòng liên hệ:

DYM MEDICAL CENTER SÀI GÒN: Phòng B103, Tầng hầm B1, Tòa nhà mPlaza Saigon, Số 39 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER PHÚ MỸ HƯNG: Phòng 3A01, Tầng 3A, Tòa nhà The Grace, Số 71 Đường Hoàng Văn Thái, Phường Tân Mỹ, TP. Hồ Chí Minh.

DYM MEDICAL CENTER HÀ NỘI: Tầng hầm B1, Tòa nhà Epic Tower, Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1900 2929 37