TIN TỨC

Tin tức sức khỏe,
thông báo về DYM

NỐT MỜ PHỔI: KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM?

Tin tức

Jan 28, 2026

Nốt mờ phổi là gì?

Nốt mờ phổi là thuật ngữ dùng để chỉ một vùng tổn thương có hình tròn hoặc bầu dục, đường kính ≤ 3 cm, xuất hiện trong nhu mô phổi trên phim X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT).

Nếu tổn thương lớn hơn 3 cm, thường được gọi là khối u phổi thay vì nốt.

Phát hiện nốt mờ phổi khá thường gặp trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, kiểm tra bệnh hô hấp hoặc tầm soát ung thư phổi. Hầu hết bệnh nhân không có triệu chứng khi được phát hiện.

Đặc điểm trên hình ảnh học

Kích thước: từ vài mm đến 30 mm.
Đậm độ: đồng nhất hoặc dạng kính mờ.
Bờ: có thể rõ hoặc tua gai.
Số lượng: nốt đơn độc hoặc nhiều nốt rải rác.
Vị trí: có thể ở bất kỳ thùy phổi nào.

Nguyên nhân gây nốt mờ phổi

Nốt mờ phổi có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả lành tính và ác tính.

1. Nguyên nhân lành tính

Nốt xơ, sẹo sau viêm phổi, lao phổi.
Nốt vôi hóa cũ.
U hạt do nấm (histoplasma, aspergillus).
Dị dạng mạch máu.
U lành (hamartoma).

2. Nguyên nhân ác tính

Ung thư phổi nguyên phát (thường gặp nhất ở người hút thuốc, > 40 tuổi).
Di căn phổi từ ung thư nơi khác (vú, đại tràng, thận, tuyến giáp...).

3. Nguyên nhân khác

Bệnh sarcoidosis.
Bệnh bụi phổi (silic, than).

Theo số liệu quốc tế, khoảng 60% nốt mờ phổi là lành tính, nhưng ở nhóm nguy cơ cao (tuổi > 40, hút thuốc lá), tỷ lệ ác tính có thể lên tới 40%.

Phân loại nốt mờ phổi

1. Theo số lượng

Nốt đơn độc.
Nhiều nốt (gợi ý di căn hoặc bệnh phổi lan tỏa).

2. Theo đặc tính trên CT

Nốt đặc (solid nodule).
Nốt dạng kính mờ (ground-glass nodule – GGN).
Nốt hỗn hợp (part-solid nodule).

3. Theo mức độ nguy cơ

Nguy cơ thấp: người trẻ, không hút thuốc, nốt < 6 mm, bờ trơn láng, vôi hóa trung tâm.
Nguy cơ cao: người > 40 tuổi, hút thuốc lá, tiền sử ung thư, nốt > 8 mm, bờ tua gai, dạng kính mờ.

Tiêu chuẩn chẩn đoán và đánh giá

Bác sĩ sẽ dựa vào nhiều yếu tố để đánh giá nguy cơ ác tính:

1. Tiền sử bệnh nhân

Tuổi, giới tính.
Hút thuốc lá, tiếp xúc nghề nghiệp.
Tiền sử lao, viêm phổi hoặc ung thư.

2. Đặc điểm hình ảnh học

Nốt tròn đều, bờ rõ, vôi hóa đồng tâm: thường lành tính.
Nốt bờ tua gai, kích thước tăng nhanh, dạng kính mờ: nguy cơ ác tính.

3. Tốc độ phát triển

Nếu nốt ổn định > 2 năm không thay đổi kích thước: nhiều khả năng lành tính.
Nếu tăng kích thước trong vòng 3–6 tháng: nghi ngờ ác tính.

4. Cận lâm sàng hỗ trợ

CT ngực liều thấp: đánh giá rõ đặc điểm nốt.
PET/CT: giúp phân biệt u ác và tổn thương viêm nhờ khả năng đánh giá chuyển hóa.
Sinh thiết xuyên thành ngực hoặc nội soi phế quản: xác định bản chất nốt.

Số liệu tham khảo (theo hướng dẫn Fleischner Society 2017)

Nốt < 6 mm: nguy cơ ác tính < 1%.
Nốt 6–8 mm: nguy cơ 6–28%.
Nốt > 20 mm: nguy cơ > 50%.

Khi nào cần khám?

Không phải tất cả nốt mờ phổi đều nguy hiểm. Tuy nhiên, cần đặc biệt cảnh giác khi:

Bệnh nhân > 40 tuổi.
Có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm.
Nốt > 8 mm, bờ tua gai, không vôi hóa.
Nốt dạng kính mờ hoặc hỗn hợp.
Kích thước tăng nhanh trong vòng vài tháng.

Hướng xử trí

1. Theo dõi định kỳ

Nốt < 6 mm: có thể không cần theo dõi ở nguy cơ thấp; chụp CT sau 12 tháng nếu nguy cơ cao.
Nốt 6–8 mm: chụp lại sau 6–12 tháng, rồi sau 18–24 tháng.
Nốt > 8 mm: cần đánh giá thêm bằng PET/CT hoặc sinh thiết.

2. Sinh thiết hoặc phẫu thuật

Chỉ định khi nốt nghi ngờ ác tính.
Giúp chẩn đoán xác định và có kế hoạch điều trị sớm.

3. Điều trị nguyên nhân

Nếu do lao, viêm phổi, sarcoidosis: cần điều trị bệnh nền.
Nếu là ung thư phổi: cần phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc điều trị nhắm trúng đích tùy giai đoạn.

Phòng ngừa nốt mờ phổi

Bỏ thuốc lá, tránh tiếp xúc khói bụi độc hại.
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ cao.
Điều trị triệt để bệnh lao, viêm phổi, nhiễm trùng hô hấp.
Tầm soát ung thư phổi bằng CT liều thấp cho nhóm nguy cơ (người 55–74 tuổi, hút thuốc ≥ 30 gói-năm).